piątek, 24 sierpnia 2012

Bizancjum schowane w podziemiu

Wprawdzie do zamknięcia tunelu nie doszło a sympatyczna pani hostessa informowała przy wejściu że przejście jest otwarte to masa krytyczna urzędników pod sceną-schodami na których przemawiał dr inż. Piotr Władysław sprawiła że przypadkowi przechodnie omijali te występy (poza występami wspomnianego wyżej była też kapela) szerokim łukiem, a nawet na skróty w ramach Olsztyn Aktywnie! czyli przez płotki, barierki... nic dziwnego człowiek jest stworzony do chodzenia po powierzchni i dla osób nieanalizujących przejść podziemnych pod kątem technicznej wykonalności są czymś nienaturalnym. Ale od początku...

Nie do końca dla mnie zrozumiałym jest dlaczego w tunelu otwiera się inwestycję drogową. Może dlatego że na jej powierzchni jest zbyt wiele pomyłek, porażek, skandali? Gdyby urzędnicy nie schowali się do podziemi zobaczyliby np. jak wiata wejściowa do podziemi jest zlokalizowana i że piesi podążający wzdłuż asfaltowej inwestycji wchodzą na ścieżkę rowerową, a czarną barierkę omijają dokładnie z drugiej strony niż założyli projektanci. Przy okazji tych kilkudziesięciu urzędników musiałoby się ustawić gdzieś na chodniku pomiędzy własnymi źle zaparkowanymi samochodami(!).

Tunel ma dwa końce i niestety do drugiego wyjścia także można mieć sporo zastrzeżeń. Dlaczego tylko piszę o zastrzeżeniach? OK, to na początku pochwalę:

To dobrze że wyłożoną podczas przebudowy polbrukiem skarpę zamieniono w kawałek zieleni ostatecznie. [koniec]

Na wizualizacji: zejścia po prawej nie ma, chodnika z tej strony też nie ma. Trawnik oddzielający pasy ruchu został zastąpiony polbrukiem.


Szkoda jednak że skoro wybrano wariant odkrywkowej budowy przedłużenia tunelu to ciągnięto go aż do wąskiego chodnika i ścieżki rowerowej, a pomiędzy nimi: barierki. Tak, tak, starej "dobrej" czarnej barierki wygrodzeniowej typu olsztyńskiego. Przy okazji rozkopania skarpy od strony skrzyżowania ulic Konopnickiej i Jagiełły, można było zrobić placyk, na którym po wyjściu z tunelu turyści mogliby mieć czas i miejsce na zastanowienie się i doinformowanie, którędy i gdzie mogą się poruszać by dotrzeć do celu. Ba, takie rozwiązanie jest bardziej naturalne dla człowieka oraz skracałoby drogę dotarcia do przystanku przy ulicy Grunwaldzkiej. W końcu jak wskazywała jakiś czas temu rzeczniczka ZKM: odpowiednim dla Dworca Zachodniego przystankiem jest ten przy targowisku. Chyba zbyt mocno zasugerowali się tym VIP-kierowcy który przybyli na otwarcie zajmując ścieżkę i chodnik właśnie przy przystanku. Nowym przystanku. A że to przystanek nie otwarty? To po co znak? Inwestycja nieskończona? To po co otwarcie?

Żeby nie było: przejście podziemne pod dworcem zachodnim było bardzo potrzebne! Tym bardziej że już istniało, a wystarczyło je przedłużyć i nieco odświeżyć. Ale jak Bob Budowniczy się weźmie to nie ma to tamto, trzeba robić od początku. Cudem ocalały zabytkowe wiaty, ale że bronić ich musieli społecznicy to już porażka urzędnicza. Wspomniał o tym (o tym że społecznicy) nawet sam Piotr Władysław w swoim okazjonalnym przemówieniu, które zakończył dość odważnym stwierdzeniem że to dla mieszkańców Inwestycja Marzeń! Muszę przyznać że jeśli to jest inwestycja marzeń to boję się o kolejne, które już marzeniem nie będą. Jeżeli dla kogoś to jest marzenie to z tym miastem jednak lepiej nie będzie:(

Samo otwarcie też przypomniało jak bizantyjskie podejście do tematu mają nasi urzędnicy. Bankiet z plazmowym telewizorem na którym wyświetla się zdjęcia tego co jest nad tunelem, podświetlenie murów na kolor różowy, występy muzyczne... przejście zamieniono na moment w Piwnicę Artystyczną. Był też tort, a jak to z tortem bywa musi być jakaś wisienka na nim: dziś był nią samochodzik. Tak, tak, jak na przyjęciu urodzinowym dziecka. No ale właśnie tak to bywa jak rządzi Bob Budowniczy!:)

Szkoda że te pół ratusza które schowało się do tunelu nie przeszło się do całkiem nieodległego tunelu otwartego dzień wcześniej. Krótki odcinek, a po drodze złe oznaczenie, mimo iż dzień wcześniej pucowano znaki pionowe i wycierano kurz przed otwarciem. Przeszliby także wzdłuż ekranów które pozasłaniały całkowicie budynki. Zobaczyliby brak zejścia do przystanku od strony peronu 3. które było na wizualizacji przed rozpoczęciem inwestycji. Kto by chciał, zobaczyłby także polbruk zamiast trawy, która była w tym promocyjnym materiale. Na końcu wycieczki czekałby widok przejścia podziemnego donikąd oraz pieszych którzy wbrew planom planistów preferują pozamykane na klucz przejścia techniczne. No cóż... są dużym skrótem. Nasi planiści jeszcze nie doszli do etapu rozpoznania potrzeb mieszkańców. Ale może kiedyś w przyszłości...

A gdyby tak każdy urzędnik przeszedł się raz w przyszłości tunelem im. Ryszarda Ochódzkiego to może okazało by się że jednak, że ten tunel byłby potrzebny?

środa, 22 sierpnia 2012

To nie nasze, to unijne

Coraz częściej, bo w kontekście olsztyńskich nielogicznych, barejowskich inwestycji, my mieszkańcy, tudzież niektórzy mieszkańcy bardzo łatwo poddają się manipulacji stosowanej przez broniących tych "misiów na miarę naszych możliwości".

Gazeta Wyborcza jako pierwsza(?) napisała o tunelu donikąd jaki powstał na dojeździe do Nowej Artyleryjskiej. Sprawę podchwycili prześmiewcy z grupy NoBeton często cytując przy tym jakże podobne zdania z Misia Stanisława Bareji.


Trzeba przyznać: świetne ujęcie perspektywy przez Pawła Kicowskiego (GO)

Z odsieczą przybywają Ratuszowi oraz niektórzy forumowicze - nie dojdę czy to zwykli mieszkańcy czy mieszkańcy pracujący w odpowiednich komórkach urzędu miasta. Tak być może, ale nie musi. A mówią oni mniej więcej tak:
(...) To Unia Europejska dała 85% z 800 tysięcy na ten tunel, a my wydaliśmy tylko 15%. Nieskorzystanie z tych pieniędzy to byłaby dopiero strata!
.

Dlaczego to nieprawda?
1. Polska jest członkiem Unii Europejskiej i składki członkowskie także płaci i trzeba się przyzwyczaić że będą coraz wyższe.

2. Nie zrobienie TEGO projektu nie oznacza że środki unijne nie byłyby wykorzystane. Mogłyby być wykorzystane na co innego, a na co zależy właśnie od składającego wniosek - w tym przypadku Urzędu Miasta. To już jest wybór Prezydenta i jego ekipy czy chce wyciągnąć kasę i zrobić dobrze mieszkańcom czy tylko to pierwsze.

3. Jeśli popatrzymy na sprawę pod kątem kosztów alternatywnych to może okazać się że koszt zaangażowania tego kapitału w tunel donikąd jest spory. Jeśli za chwilę okaże się że miasto będzie musiało na własną rękę wykonać jakąś remont (bo coś się sypie) to będzie musiało pozyskać pieniądze z rynku, a te szczególnie że rating Olsztyna jest raczej słaby (BB+) wyniesie ok. 7% (za 6,48% kapitał pozyskuje Warszawa, która ma rating AAA, a po drodze do kasy są jeszcze Białystoki, Radomie i wiele innych).

Przy założeniu 25-letniego okresu amortyzacji takiego tunelu (może być znacznie szybciej gdy tunel zacznie zarastać pokrzywami, które będą regularnie nawożone) i 7% stawki, wychodzi że taki tunel donikąd kosztuje nas jakieś 5600 zł miesięcznie, czyli jakieś 186 zł dziennie. Idąc dalej: w przeliczeniu na przechodnia (po wyeliminowaniu zwiedzających zainteresowanych tematem zostaje ich około 3 na dzień) wychodzi jakieś 60 zł!!! Mając na uwadze, że ruch samochodowy w tym miejscu jest bardzo nikły i raczej powolny z uwagi na zakręt, nachylenie terenu i wjazd w drogę nadrzędną wyjeżdżającą z garaży trzeba przyznać, że to miejsce z najwyższym wskaźnikiem szacunku dla bezpieczeństwa pieszego określanego zagrożeniem kolizji z pojazdem. Zdecydowany TOP w skali światowej.

4. Ratuszowy wojownik z krainy fantasy w materiale ITV prezentuje wizję jak zwykle próbując ratować tyłek swego przełożonego maga, który niejednokrotnie wskazywał na brak zrozumienia tematów w ujęciu przestrzennym (vide: największa zaleta projektu zintegrowanego centrum przesiadkowego to... galeria handlowa). Posługuje się przy tym czarami nieodpowiednio dobranymi do danego przypadku. Dyrektor Piekarski wskazuje na potrzebę prowadzenia ciągu pieszo-rowerowego (póki co w tej wersji to ciąg dla amatorów le parkour i BMX-ów) od Zamku do Lasu Miejskiego.


Ba, w momencie gdy dyrektor roztacza wizję pojawiają się obrazki "młodych projektantów" (dobry pomysł na zmiękczenia betonu - pokazać plebsowi że to młodzież wymyśliła), w której oznaczono ścieżkę. Nic w tym nie było dziwnego gdyby nie to że ten ciąg zaprojektowany przez młodzież jest... po drugiej stronie rzeki. Idzie logicznie i faktycznie ma sens. W odróżnieniu od kretów którzy zaplanowali - cytując opinie mieszkańców którzy widzieli ten obiekt - norę, schron, piwnicę, garaż bez drzwi.


PS. Nie pozostaje nic innego tylko do łączyć do happeningu NoBeton, który odbędzie się w czwartek 23. sierpnia o godz. 16:30 właśnie w tym tunelu.

piątek, 27 lipca 2012

Dziwujcie się narody, Warmia i Mazury planują misję na Marsa

Regionalne matrixy nie zrażone problemami stołecznego matrixu intensyfikują działalność. Nawet sezon wakacyjny nie przeszkadza im w snuciu ambitnych projektów.
Zaczęło się od tego, że Elbląg dodał gazu i przyspieszył! Oddajmy  jednakże honor autorowi tej strategii, zmałpowali po prostu Piotra Grzymowicza i wyjechali z czymś takim:


Tatarstan, Korea Południowa i inne tygrysy azjatyckie podobno sa poważnie zaniepokojone dynamiką elbląskiego przyspieszenia. Skoro Elbląg przyspieszył to i zapędził się aż do Chin. Na stronie urzędu miasta wyczytać możemy "Elbląg bramą Chin do Unii Europejskiej" (źródło).

Biedne Chiny, za nic nie udaje im się ekspansja handlowa. Unia nie kupuje chińskich towarów, a brama do eksportu jest ciągle zamknięta, a nawet jej brak. Na szczęście Elbląg wyruszył z pomocą:



"Elbląska delegacja, której przewodniczy prezydent Grzegorz Nowaczyk, będzie przekonywać chińskich przedsiębiorców, że nasze miasto to najlepsze miejsce do ekspansji na rynki Unii Europejskiej."

Najlepsze miejsce do ekspansji? I ci biedni Chińczycy jeszcze tego nie wiedzą? To ambitna wizja, takiej śmiałej wizji brakuje Piotrowi Grzymowiczowi, który skoncentrował się na dłubaniu w betonie.

Jakby ktoś był sceptyczny to są i konkrety:

"W wypadku Elbląga korzystamy z nawiązanych już kontaktów z miastem Laibin leżącym w regionie Guangxi, stolicą regionu jest właśnie Nanning. "

Co to to Laibin z regionu Głangksi? Może i Olsztyn by się podczepił pod te Laibin, skoro takie wpływowe... Sprawdzamy więc:
Nie do wiary. W kraju , w którym jest 97 miast powyżej miliona mieszkańców, Laibin ze swoimi 59 tysiącami to jakaś mała osada. O jakich bramach tam można rozmawiać? Zapewne jakieś prowincjonalne chińskie kacyki partyjne robią sobie przedstawienie z udziałem elbląskich "turystów". Powiedzmy wprost. Chińczycy robią od dawna interesy na miliardy Euro z Niemcami i Francuzami i ani jedni ani drudzy o Elblągu i Laibin nawet nie słyszeli.
Na taki rozwój wydarzeń aktywnie zareagował bliżej nieznany nam dotychczas pan Marian Podziewski (podobno wojewoda, ale chyba niczym się dotychczas nie wyróżnił oprócz tego, że zapewne jest z PSL :-). Jak donoszą ogólnopolskie media cyfrowe (czcionka zachowana bo i news zaiste godny tego rozmachu)

Warmia i Mazury chcą współpracować z Japonią źródło

Pytanie tylko czy Japonia chce? Z opisu wydarzeń wynika, że Warmia chce a Japonia tylko rozmawia:)



"O źródłach energii odnawialnej, małym ruchu granicznym i rozwoju turystyki rozmawiali wojewoda warmińsko- mazurski Marian Podziewski i ambasador Japonii Makoto Yamanakim. Dla wojewody najważniejsze były jednak możliwości dwustronnej współpracy - informuje Radio Olsztyn.

Jak powiedział wojewoda Marian Podziewski jest kilka obszarów, w których możemy współpracować, między innymi wzajemna wymiana technologii."
O ile o całej reszcie można dyskutować to "mały ruch przygraniczny" i " wzajemna wymiana technologii" przekracza moje możliwości poznawcze. Rozumiem, że chodzi o to , że mamy blisko do obwodu, a z obwodu to już rzut beretem do Japonii, bo przecież Rosja też graniczy z Japonią. Wychodzi na to, że Japonia to taki sam sąsiad jak Węgry czy Holandia. Wszystko jasne. 
Gorzej z technologią. Zapewne Japońce oddadzą nam w ramach wymiany swoje technologie z różnych dziedzin, a my im w zamian damy te wszystkie nasze technologie. Będzie wymiana jak równy z równym :)


"Ambasadorowi Japonii bardzo podobało się na Warmii i Mazurach. Makoto Yamanaka zdziwił się, że do tej pory żadna japońska firma nie inwestowała w naszym regionie i dodał, że ewentualna współpraca między naszymi krajami jest możliwa. Jak podkreślił ambasador Yamanaka w Polsce jest już 68 założonych przez Japończyków firm, które bardzo dobrze się rozwijają. "

Że się podobało to nic dziwnego, nam też się podoba. Ale, że się zdziwił w sprawie braku inwestorów japońskich? A co on nie widział tych wszystkich autostrad? szybkich linii kolejowych? lotnisk? przyjaznych urzędników?
Mimo pewnych kontrowersji zawołajmy do pana wojewody: tak trzymać Panie Marianie ! Da pan sobie radę z Japońcami, wręcz jest pan predysponowany do takich misji. Tak pragniemy tych japońskich technologii. Poniżej przybliżamy tą postać:
fot: wikipedia

Czekamy jeszcze aż nowy wicemarszałek, pan Gustaw Marek Brzezin rozpocznie pracę nad komercyjnymi lotami na Marsa. Województwo mogłoby tam pozyskiwać metale ziem rzadkich, które są obecnie w cenie na światowych giełdach. Region w rekach pana Mariana i pana Gustawa nie musi się bać o swoją przyszłość! Teraz to nawet drogi i lotniska nie będą nam potrzebne.
Blog pozwoli sobie tylko dać jedną radę. Panowie! Wasze działania są wspaniałe! Trzeba tylko działać dyskretnie i z rozwagą aby inni nas nie ubiegli albo żeby nie trafić do szkła kontaktowego bo złośliwy Sianecki was zmasakruje śmiechem.

czwartek, 19 lipca 2012

Najazd Hunów na miasto matrixu

Olsztyński matrix budowlany został chyba zaatakowany przez mongolskie plemiona pozbawione gustu, dobrego smaku, a nawet elementarnego poczucia estetyki. Co więcej widoczna jest tam także tolerancja na partactwo, niedoróbki i zwykłą fuszerkę. Jak inaczej okreslić to co się dzieje w mieście? "Wielki inwestor" wydaje pieniądze a w zamian ktoś oszpeca Olsztyn. Spójrzmy na kilka poniższych przykładów z ostatnich "sukcesów" Piotra Grzymowicza czyli ulic Wojska Polskiego i Artyleryjskiej:

Tutaj drogowcy trochę nie trafili w przejście dla pieszych z pasami. Jeden drugiemu kazał malować, to malował, myślenia włączyć nie kazali to i nie włączył. Dwie białe kreski dorysowane po to aby pokazać gdzie powinno znajdować się przejście.


Kolejny nietrafiony malarz. Nie dogadał się z projektantem chodnika i ciach wymalował pasy do trawnika. Ale po co? Nawet jeśli tak było w projekcie to przecież to jest bez sensu! A jakie szpetne!


Kolejny przypadek nietrafionego pędzla poniżej:


Czyżby minęły te czasy gdy sygnalizatory dla dwóch kierunków umiano umieścić na jednym słupie? Przynajmniej w Olsztynie. A przecież ani to piękne rozwiązanie, ani tanie. Rozumiem, że wykonawca "wepchnął" dwa słupki bo mu to pompuje kosztorys, ale my tego nie potrzebujemy.

Meble miejskie, czyli stara wersalka zamiast gustownej kanapy. 
Pamięta ktoś jak podniecano się wspaniałościami z warsztatu pani "estetycznej" ? Miały być różne modele na różne cele. Miejskie, podmiejskie, parkowe. A wyszły księżycowe - obrazek po zagospodarowaniu brzegów Jeziora Długiego. Czyż nie urocza żółć zdobi ten jakże swojski krajobraz? Co to jest i po co?


Podchodzimy bliżej... 
I tak oto widać! Barierka antysamochodowa. Wyobraźmy sobie to niebezpieczeństwo, jedzie samochód i nagle BACH stacza się ze skarpy. Tylko, że ta idiotyczna barierka w takiej sytuacji pęka, bo to nie jest barierka przeciw pojazdom. O co więc chodzi? I czemu stoi tylko na kilkudziesięciu metrach? Może otoczmy wszystkie drogi w Olsztynie. Nie będzie wypadków!
Na pomarańczowo zaznaczone potencjalne kierunki staczania się samochodów...


 
Barierki - jaka jest funkcja tej, przy przejściu pod Dworcem Zachodnim?
Chodzi zapewne o to aby przechodnie nie "ścinali" przejścia "po bandzie", optymalizując swoją trasę, pytanie tylko czemu mieliby właściwie tego nie robić? Może niedługo zaczniemy obstawiać każde przejście dla pieszych w mieście barierkami? Kto powiedział, że na przejście należy wchodzić tylko i wyłącznie pod kątem 90 stopni do ulicy? To są faszystowskie pomysły.

 

To samo miejsce po deszczu. Dobra praktyka budowlana nakazuje budować tak aby woda spływała. Świeży asfalt powinien mieć właśnie taki profil. Co więcej na pewno kałuża nie powinna tworzyć się na przejściu dla pieszych! Wiemy jak się to kończy dla osób czekających przy takiej kałuży. Partactwo do kwadratu.

I na koniec tradycyjne podsumowanie. Wydajemy mnóstwo środków na to aby miasto zeszpecić. Kicz, zaniedbania, tandeta są tolerowane na każdym kroku. Niedoróbki i partactwo także. Przecież ktoś te wszystkie prace odbiera, ktoś podpisuje protokoły. Czy są to ludzie pozbawieni oczu? Domorośli, prowincjonalni drogowcy, którym taki burdel nie przeszkadza w ich otoczeniu? Zapewne we własnych domach mają jeszcze gorzej. Przecież z takich detali powstaje miasto. Chcemy mieszkać w takim dziadostwie? Czemu tak trudno wymagać od wykonawcy?

Jak część z tych usterek skomentował na platformie konsultacyjnej Urzędu Miasta pan Andrzej Karwowski, Kierownik Jednostki Realizującej Projekt III (tj. przebudowa ul. Artyleryjskiej):


"Możliwe, że nie wszystkie inwestycje muszą "mieć tyle rzucających się w oczy błędów", ale ja jeszcze nie spotkałem w żadnej dziedzinie, pracy zupełnie bezusterkowej i pewnie z tego też powodu odbiory i późniejsze gwarancje, wydłużają się terminowo. Pozostaje mi polecić pracę w budownictwie, to razem będziemy dążyć do ideału."

Czyli co? Wolno budować źle, wolno tolerować usterki. Panie Karwowski, niech pan się weźmie ze swoim Maliniakiem do roboty. To nie jest budowa trasy Łazienkowskiej i Dworca Centralnego. Te czasy minęły. Niech pan powie w PGE, które rozpoczyna projekt budowy elektrowni atomowej, że nie ma pracy bezusterkowej. Może jeszcze tego nie wiedzą, bo w przeciwnym razie pewnie by zrezygnowali z takiego pomysłu. A co z budowniczymi metra? mostów? drapaczy chmur? Też mogą powiedzieć, że nie ma pracy bezusterkowej? Pana tolerancja na błędy wykonawców jest zbyt duża. Pan się ośmiesza i tyle. Ośmiesza pan też swojego pryncypała, Wielkiego Budowniczego.

Fot: większość zdjęć pochodzi z platformy http://www.konsultacje.olsztyn.eu/ i jest autorstwa użytkownika Borysa Zadoreckiego.


wtorek, 10 lipca 2012

Olsztyn dodaje gazu

Przyszło upalne lato, jest ciepło, ale od ciepłowni nie uciekniemy.
Temat jest skomplikowany ale chyba niespecjalnie komuś zależy na jego transparentnym przedstawieniu. Za dużo jest niewiadomych, za duży pośpiech, proponowane pomysły są prezntowane hurraoptymistycznie. Co więcej pieniądze jakie wchodzą w grę są znacznie większe niż to razem wzięte wydatki na aquapark, park technologiczny, buspasy, tramwaje. Mowa jest przecież o przedsięwzięciu za 700 (!) mln zł.
Dziwne więc, że sprawa przechodzi w miarę niezauważenie, a jedynie nieliczne media niszowe próbują się tematem interesować. Przyczyniła się do tego nasza kochana i nastawiona na dialog władza - wyciągnęła sprawę ponownie przed wakacjami i urządziła spotkanie konsultacyjne w końcu czerwca, kiedy to każdy normalny człowiek myślami jest już na urlopie albo conajmniej na plaży miejskiej. Taki sprytny trick żywcem przejęty od władzy tej wyższej, urzędującej w Warszawie.

         fot: www.wnp.pl

Nasuwają się następujące pytania, na które należy odpowiedzieć i które powinny być mieszkańcom miasta szczegółowo wyjaśnione:
1. Kto zaniedbał sprawę zapewnienia ciepła dla miasta w trakcie prywatyzacji OZOS? Wychodzi na to, że sprzedano ciepłownie ogrzewającą pół miasta, bez zagwarantowania wieloletniego zaopatrzenia miasta w ciepło. Standardem jest,  że przy prywatyzacji różnych innych zakładów w Polsce, inwestor podejmował różne wieloletnie zobowiązania dotyczące wielu spraw, np. ciągłości zatrudnienia, etc. Przecież to, że miasto ogrzewał OZOS to wynik patologii czasów PRL, tak naprawdę Ministerstwo Przekształceń Własnościowych nas wykiwało. Sprzedało część infrastruktury miasta (teoretycznie w posiadaniu OZOS) ale budowanej z myślą o potrzebach Olsztyna.
Gdzie więc są lokalni politycy? Czy próbowano w związku z tym podjąć działania na szczeblu politycznym? Czy próbowano zorganizować kampanię nacisku społecznego na Michelin? Czemu niedawno Waldemar Pawlak pstrykał sobie fotki nad jakąś ładną maszyną w Michelin zamiast powiedzieć fabrykantom: "nie zostawiajcie Olsztyna na lodzie?" Tym bardziej, że akurat Pawlak lubi takie akcje dla zdobycia paru punktów w sondażach.

Ale po co? Łatwiej podjąć decyzję, że wydajemy 700 mln złotych, to drobnostka, w sytuacji gdy mamy domy na Brzezinach i ogrzewamy się własnymi piecami a rachunki za udane lub mniej biznesy MPEC zapłacą ci z blokowisk. Poza tym niektórzy z nas dostaną nowe zabawki. Z siermieżnej rzeczywistości MPEC przeniosą się do spółeczki celowej. Przaśne życie zamienią na etaty u potentata typu RWE czy Dalkia , nie będą już zwykłymi ciepłownikami ale prawdziwymi yuppies z wielkiej korporacji. Kto by nie chciał? Tym bardziej w Olsztynie, w którym korporacja międzynarodowa to zjawisko na skalę komety przelatującej nad indiańskim rezerwatem. Znając urzędnicze wybory perspektywa odpalenia wielkiej inwestycji z jakimś kosmicznym inwestorem i nadanie nowego biegu własnej karierze jest istotnym motorem tego działania.

Przy okazji. Za ile sprzedano w 1995 roku większościowy pakiet udziałów w OZOS? Wychodzi na to, że była to taka typowa prywatyzacja "po polsku". Michelin został właścicielem większościowym OZOS kupując za 280 mln zł od Skarbu Państwa 66,81 proc. akcji.

Po prawej przeliczamy koszt pieniądza w czasie >>>

Mimo wszystko wychodzi  dziwnie - sprzedano fabrykę z ciepłownią za mniej niż trzeba wydać na zbudowanie nowej ciepłowni. To się nadaję na temat dla dziennikarzy śledczych z mediów centralnych :-)



2. Czemu przez kilka ostatnie lat władze miasta i władze MPEC nie podjęły żadnych działań skoro Michelin sygnalizował od jakiegoś czasu, że zrezygnuje z dostarczania ciepła miastu? Kto jest za to odpowiedzialny? Obowiązkiem miasta jest zaopatrzenie mieszkańców w ciepło. Czemu więc Czesław Małkowski nic nie robił w tej sprawie przez wiele lat? Czemu nie robił nic B. Szwedowicz były prezes MPEC, obecnie prawa ręka P. Grzymowicza?

3. Cytat z ogłoszenia o konsultacjach:  "Wniesienie przez MPEC ciepłowni aportem do nowej spółki nie jest w żadnym wypadku tożsame z prywatyzacją przedsiębiorstwa. Należy to raczej traktować jako formę inwestycji dostępnych przez Gminę środków majątkowych w znacznie większym i bardziej w dochodowym przedsięwzięciu."
Szanowna władzo! Na czym polegac będzie ta znacznie większa dochodowość? W tym  kontekście brzmi to po prostu jak zarabianie pieniędzy na mieszkańcach, bo innej możliwości na uzyskanie tej zwiększonej dochodowości nie ma. Czyli słowo się rzekło, będzie znacznie drożej aby było znacznie bardziej dochodowo? Innej możliwości nie widzę.

4. Cytat z dokumentu "Założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe Miasta Olsztyn" - autor Energoekspert - strona 347

"Odrębnym problemem jest zagrożenie dla ciągłości dostaw gazu na obszarze Polski, ale skala zagadnienia w tym zakresie leży poza zasięgiem wpływu samorządów lokalnych.
Wreszcie należy wspomnieć o innym zagrożeniu rozwoju systemu gazowniczego, jakim jest zagrożenie ekonomiczne, przejawiające się w stale wzrastających cenach gazu, czyniących nieopłacalnym jego użytkowanie do określonych zastosowań, np. celów grzewczych, szczególnie u małych odbiorców, gdzie ogrzewanie węglowe jest stale relatywnie tańsze."

Jak nalezy to rozumieć? Skoro nie jesteśmy w stanie wpłynąć na bezpieczeństwo dostaw gazu czy na jego ceny to po prostu ignorujemy problem? Narażając się w ten sposób na ryzyka polityczne związane z monopolem gazu rosyjskiego na polskim rynku?

5. Jaka jest relacja kosztu ciepła produkowanego z gazu do ceny ciepła produkowanego z węgla?
Powszechnie wiadomo i są na to źródła, że z gazu jest drożej w związku z tym kolejne pytanie:

6. Jaki wzrost ceny ciepła przy realizacji kombinatu wynika z przygotowanych modeli finansowych?
Początkowo mówiono, że żaden. Teraz mówi się o tym, że będzie to 50%. Oponenci ratusza twierdzą, że 300%. Czyli można zaryzykować twierdzenie, że ostatecznie spotkają się po środku i cena ciepła wzrośnie o jakieś 100-150% ?

7. Jaka jest wielkośc rynku ciepła w Olsztynie? Jak odnieść to do kosztów związanych ze spłatą inwestycji?
Przy inwestycji finansowej na poziomie 700 milionów, roczny koszt zaangażowanego kapitału przekroczy zapewne  10%. Co oznacza, że spółka celowa musiałby  w ciągu roku ponosić koszty minimum 70 milionów złotych związane z samym finansowaniem. Do tego roczne koszty amortyzacji w wysokości conajmniej kilkudziesięciu milionów. A MPEC jak wynika z raportu rocznego (raport roczny 2008) generował przychód w wysokości 73 milionów. 
Jak wobec tego spółka celowa może uzyskać  zysk operacyjny na poziomie minimum 100 milionów rocznie, bo conajmniej tyle potrzeba na pokrycie kosztu finansowego i amortyzacji? Taka konstrukcja oznacza więc kolosalną podwyżkę ceny dostarczanego ciepła.

I to by było na tyle, oczywiście pytania pozostaną bez odpowiedzi, ciepłownia powstanie, a mieszkańcy będą płakać i płacić. Bo jakże inaczej gdy po lecie przyjdzie mroźna zima.


piątek, 6 lipca 2012

Korki powstają zgodne z prawem i żeby ich nie było

Budowę buspasów przeklinają wszyscy: kierowcy, pasażerowie autobusów, piesi, rowerzyści. Pierwszy dzień robót: pogrodzone, ale nic się nie dzieje na budowie. Drugi dzień: gdzieniegdzie pojawiają się robotnicy. Kolejne dni: tam gdzie nie prowadzi się prac ustawia się a to jakieś baraki dla pracowników budowy, a to jakieś resztki krawężników z pozostałej części budowy... no ale jak mawia dyrektor Gustek nawet w obliczu najgorszych błędów "działania są zgodne z prawem". Tak, tak, proszę Państwa, Wy stoicie w korku zgodnie z prawem (Gustek) i po to żeby było lepiej (Grzymowicz)... a dokładnie żeby było lepiej niż jest gdy już zrobiono wszystko żeby było tragicznie.
Społecznicy, hamulcowi, niezależni eksperci, realnie podchodzący do tematu specjaliści są zgodni co do tego że korki biorą się głównie z tego że ruch blokuje się na skrzyżowaniach. Zasady tej nie są w stanie zrozumieć ratuszowi eksperci i w trakcie budowy buspasów - pomijając tutaj ich sensowność, gdy np. na Warszawskiej korki są dwa razy do roku tj. w piątek i sobotę w trakcie Kortowiady - popełniono sporo błędów:

1. Odcinek Warszawskiej (od stacji Neste do Obrońców Tobruku): do dziś nic się nie dzieje. Ustawiono pare betonowych obręczy, które równie dobrze mogłyby leżeć gdzie indziej. Ciężarówki nawiozły trochę błota. Jadący z południa mieliby możliwość skorzystania z dodatkowych 4 pasów zjeżdżając na drugą stronę jezdni przy zjeździe w okolicy stacji Neste, dzięki czemu sznur samochodów szybciej rozjeżdżałby się w różnych kierunkach. Przy okazji braku realnego zjazdu na wysokości stacji już całe tygodnie i zaraz miesiące tracą obie stacje paliw i pracownicy (tej która nie jest samoobsługowa), którzy prawdopodobnie zostaną zwolnieni z pracy(!)

2. Odcinek Warszawskiej (od Armii Krajowej do Jagiellończyka) - na długo był zawężony do dwóch pasów mimo że przez kilka tygodni tam nic się nie działo. Taka zmiana nikomu nie przynosiła korzyści, nawet samej firmie wykonującej przebudowę, bo wtedy jeszcze byli z robotami gdzie indziej!

3. Przebudowa - czym chwalą się przedstawiciele MZDiM - polega na wymianie nawierzchni drogi na całej jej szerokości. UWAGA! Za Wasze pieniądze, robi się remont czegoś co nie wymaga remontu. Proszę wskazać odcinek który jest lepiej utrzymany niż Warszawska przed remontem. Tymczasem wiele ulic to prawdziwe pobojowiska: Partyzantów, Towarowa, Leonharda, itd.

Ten odcinek zamknięto by przynajmniej na dwa miesiące postawić tu toi toia tudzież innego klipklopa. Ze względów kulturalnych nie napiszę co się udało zrobić na tym odcinku przez bite dwa miesiące.

Gdy posłucha się vox populi wydaje się że betonowy Prezydent zostanie wywieziony na taczce. Z drugiej strony wyborcy mają krótką pamięć. Wydaje się że Bob Budowniczy zwany dziś częściej "Korki" przyjął mądrość z żydowskiego dowcipu:

Mosiek: Oj Rabinie, Rabinie, tak nie dobrze mi w tym małym mieszkaniu, bo ciasno!
Rabin: Mośku, kup sobie koze.
Mosiek kupił koze i przychodzi do Rabina.
Mosiek: Rabinie, Rabinie, ale już nie wytrzymam tak ciasno w tym mieszkaniu z tą kozą! Rabin: Mośku, sprzedaj kozę.
Mosiek sprzedał kozę.
Rabin: ...I jak Mośku? Dalej ciasno?
Mosiek: Nie no Rabinie, od kiedy sprzedałem kozę jest tyle miejsca! Dziękuję Ci Rabinie!
Piotr "Korki" Grzymowicz sprzeda nam kozę tuż przed wyborami prezydenckim, dlatego pamiętajmy że kiedyś nie mieliśmy kozy i było całkiem fajnie, a narzekaliśmy jedynie na źle ustawioną sygnalizację świetlną!

PS. Piotr Władysław Grzymowicz informuje na swoim blogu, że kiedy zacznie się nowy rok szkolny, to już połowa bus-pasów będzie skończona. A zatem – korzystajmy z wakacji!
Szkoda, że prezydent nie informuje kiedy te ulice będą oddane do użytku, a nie skończone. Bo licząc w ten sposób to niektóre odcinki wcale nie są w budowie. A zamknięte są.

wtorek, 3 lipca 2012

Na gapę: Zmiana za grosz

Dziś dwa pytania z cyklu "na gapę":
1. Ile zyskuje komunikacja miejska w Olsztynie na podwyżce cen biletów?
2. Kto może sobie na takie zmiany pozwolić poza ZKM?


Cena najpopularniejszego biletu tj. jednorazowego normalnego wzrosła z 2,40 zł do 2,90 zł, czyli o pół złotego w wielkościach absolutnych lub jak kto woli o 20,83% w ujęciu procentowym. A o ile wzrosły przychody ze sprzedaży? Czyli co dała podwyżka cen, która miała służyć załataniu dziury budżetowej olsztyńskiej komunikacji?
Odpowiedź? Prawie nic. Prawie, bo przychody z tytuły sprzedaży biletów jednorazowych miejskich, które stanowią 43,18% w całej sprzedaży, w stosunku IV kwartał 2011 do IV kwartału 2010 wzrosły... o 2,68%
Co to oznacza? Ano tyle, że z każdych 50 groszy które dokładamy w cenie biletu, ZKM zyskało 1 grosz!

Chcąc wytłumaczyć tą nieefektywność a pozostać w branży transportowej, należałoby porównać to do sytuacji w której klient zamawiający taksówkę na kurs spod ratusza do Wysokiej Bramy czeka na taksówkę którą korporacja ściąga na pusto z... ulicy Złotej, a więc prawie z Bartąga, a za kurs klient nie płaci opłaty za trzaśnięcie drzwiami a jedynie kilometrówkę za 300 metrów.

W skali makro - bo to dane o dużej skali jeśli zsumujemy te bilety - to tak jakby do przewozu kota z Olsztynka do Olsztyna wzywano pojazd z budapesztańskiego zoo.
Retorycznie zapytam: dlaczego korporacje taksówkarskie takich zleceń nie realizują a pani Krysia z Olsztynka poprosi o przewóz kota sąsiada gdy ten akurat będzie jechał w tym kierunku? Liczy się racjonalność, efektywność, oszczędność. Tym jednak muszą wykazać się mieszkańcy, przedsiębiorcy,ale przecież nie administracja.

ZKM i władza będzie się tłumaczyć "skomplikowaną księgowością" i innymi głupimi argumentami. Z ciekawszych i na początku wydawałoby się racjonalnym wydaje się ten mówiący o tym, że pasażerowie jeżdżący na bilety jednorazowe przerzucili się na bilety miesięczne... ale przyjrzyjmy się sprawie:
Ceny biletów miesięcznych wzrosły o kilkanaście procent: 15% na jedną linię, 12% sieciówka. Oczywiście można nagłośnić sprawę obniżki cen biletów (o 2%) na dwie linie. Pytanie tylko kto z nich korzysta? Ich udział w sprzedaży jest nieznaczny, zatem przyjmuję tutaj wzrost cen biletów miesięcznych o kilkanaście procent. Efektywność podwyżki w tej grupie jest wysoka. Moim zdaniem wynika to głównie z faktu że osoby które przed podwyżką korzystały z biletów miesięcznych nie mają zbytniej alternatywy (nie mają samochodu, a pieszo czy rowerem jest za daleko) lub jak kto woli elastyczność cenowa popytu w tej grupie jest niska. Podwyżka o kilkanaście procent w tej grupie dała podobny wzrost przychodów.

Pośrednią grupą są jeszcze bilety okresowe. To nieznaczna grupa bo przychody ze sprzedaży tego rodzaju biletów stanowią zaledwie 1% całości przychodów ze sprzedaży. Efektywność tej podwyżki też jest niska: warto zauważyć że 8,5-procentowy wzrost przychodów został wygenerowany podwyżkami od 11,1% (jednodniowe) do 33,3% (trzydniowe). Przy tak ogromnej dysproporcji należy przypuszczać że w znacznej części wzrost przychodów w tej grupie wynikał z ucieczki od biletów jednorazowych. Tyle że to szczegóły, bo właśnie 1% przychodu ZKM.

Jeśli chcemy poznać całkowitą efektywność podwyżki bazujmy na całkowitych przychodach ze sprzedaży. Te po podwyżce wzrosły o 7,65%, a o ile wzrosła cena Waszego biletu?

Posesyjne zadanie dla studentów radnego Gornowicza, który to tak przekonywał innych radnych, że ta podwyżka ma sens:

Wynik daje odpowiedź na pytanie ile ZKM zyskuje na tym, że płacę więcej.

wtorek, 26 czerwca 2012

Wyścig galerii handlowych


Artykuł Tomasza Birezowskiego, prezesa Forum Rozwoju Olsztyna, który przygotował obszerną analizę na temat potencjalnych inwestycji w centra handlowe w Olsztynie . Tekst prezentujemy w formie dostarczonej przez autora. Dość długie, ale zachęcamy do czytania.


"
WYŚCIG GALERII HANDLOWYCH




Od kilku lat w olsztyńskich mediach regularnie czytamy o planach budowy nowych centrów handlowych, na zachodzie zwanych "shopping malls" a u nas zwykle "galeriami handlowymi". Przyzwyczaiłem się już, że takie informacje są zwykle mało wiarygodne i odwracają uwagę od spraw ważniejszych. Temat jest u nas jednak popularny - nasze "postkolonialne" społeczeństwo przyjmuje idee "american dream", zapominając jednocześnie o podstawach sukcesu największej gospodarki świata. Ten artykuł nie będzie jednak zajmował się problemem przemian społecznych, których efektem jest bezkrytyczne przyjmowanie rozwiązań nie wymagających myślenia w kategoriach ogółu ale wydarzeniami z ostatnich miesięcy dotyczącymi "wyścigu" inwestorów pragnących zbudować w Olsztynie dwa duże malle handlowe, tj. "Galerię Warmińską" i "Nowy Dworzec Olsztyn".
Na wstępie przypomnę kilka informacji na temat współczesnych centrów handlowych. Samo słowo "mall" wywodzi się z amerykańskiej nazwy deptaku pieszego, który może być aleją drzew ("sklepioną ich koronami") lub ulicą wzdłuż której powstają stragany i sklepy. Tego typu organizacja przestrzeni znana jest od pierwszych założeń miejskich, przechodząc do czasów współczesnych niewielkie modyfikacje. Formę przekrytego dachem "mallu" mają przecież sukiennice krakowskie czy też piękne i bogate pasaże z XIX wieku. W wieku dwudziestym "malle handlowe" przekształciły się w samodzielne, prywatne struktury oparte o spójnie i całościowo zaprojektowane skupiska kilkudziesięciu większych i mniejszych powierzchni handlowo-usługowych połączonych zadaszoną ulicą (czyli właśnie mallem).
Głównymi zmianami w ostatnich stu latach jest więc zmiana właściciela - z miejskiej wspólnoty w podmiot prywatny, który reguluje działanie obiektu w dowolny dla siebie sposób oraz znaczny rozrost skali tychże założeń.


Glasgow - Buchanan Street - miejski deptak handlowy

Kraków - sukiennice - zadaszona ulica z kramami po bokach




W zależności od zróżnicowania oferty takiego centrum rozróżniamy je na generacje. Nasz kraj przeszedł ich cztery w ciągu zaledwie 20 lat, nie licząc szoku błyskawicznego zastąpienia PRL-owskich supermarketów na rzecz hipermarketów. Pierwsza generacja centrum handlowego to hipermarket połączony z kilkoma mniejszymi sklepami i usługami (np. nasze "Tesco"), w kolejnej generacji następuje rozrost strefy sklepów i usług w stosunku do strefy hipermarketu (mniej więcej pół na pół). Trzecia generacja do której należy min. "CH Alfa" została wzbogacona o "sklepy kotwice" (tzw."anchors"- zazwyczaj duże butiki odzieżowe jak np. H&M, C&A, Reserved, ZARA) oraz o dodatkowe funkcje rozrywki jak np. kina, kręgielnie, fitness cluby itp.

Czwarta generacja to w Polsce jeszcze rzadkość, występuje tylko w największych miastach jak np. warszawskie "Złote Tarasy", łódzka "Manufaktura" czy poznański "Stary Browar". Zgodnie z zasadami Victora Davida Gruena - twórcy koncepcji współczesnych centrów handlowych - ich struktura ma w coraz to większym stopniu naśladować klimat miasta a zakupy mają być tylko częścią aktywności klienta. Czwarta i piąta generacja nie jest już więc tylko mallem handlowym w mieście - ona sama w sobie zaczyna być miastem. Według założeń piątej generacji klienci, poza robieniem zakupów żyją, pracują, wychowują i uczą się w obrębie jednej, prywatnej struktury - obywatele zmieniają się w konsumentów. Przerażające? Poniżej projekt centrum z Ostrawy, które to miasto ma ok.300 tys. mieszkańców:

"Ostrava City Center" - kompleks V generacji projektu BOSE Architects
Wróćmy jednak do Olsztyna. Najważniejszym dokumentem prawnym w kształtowaniu miasta jest tzw. "Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego" (w skrócie MPZP) jeśli go brak miejski Wydział Planowania Przestrzennego wydaje tzw. "Warunki Zabudowy". W obu tychże dokumentach samorząd określa co może a co nie może powstać na danym obszarze - realnie jest to też ostatni etap na którym miasto posiada pewną kontrolę tego co w nim powstaje. W momencie kiedy deweloper chce zbudować u nas centrum handlowe musi więc posiadać jeden z tych dwóch dokumentów, stąd główny proces negocjacji prawnych skupia się na tym etapie. Jeśli istnieje Plan Miejscowy to inwestor od razu wie co może a czego nie może, natomiast wydawani "Warunków Zabudowy" to teoretycznie dwa trzy miesiące a w praktyce - tyle ile chce urząd. Przedstawmy zatem sytuację jaka miała miejsce jeszcze miesiąc temu dla dwóch rozpatrywanych przeze mnie obiektów:

"Galeria Warmińska" 
Sytuacja:
Obszar ul. Sikorskiego i Tuwima na którym deweloper, czyli "Libra Project", chce zbudować swój obiekt o powierzchni ok.45 tys. m2 GLA* posiada MPZP, który nie zezwala na budowę obiektu wielkopowierzchniowego (tj. powyżej 2 tys m2). Deweloper kupując teren ryzykował więc mając zapewne nadzieję, że samorząd zmieni MPZP do czego wymagane jest 2/3 głosów Rady Miasta. 

Inwestor przetrzymywany był w "poczekalni" przez ok. dwa lata, oficjalnie ze względu na procedury i brak podstaw a nieoficjalnie ze względu na negocjacje Prezydenta z innymi deweloperami dotyczące budowy w nowego stadionu w zamian za zgodę na budowę centrum handlowego. 

Po tym jak negocjacje Prezydenta zakończyły się fiaskiem (nieoficjalnie wśród zainteresowanych panował pogląd, że wymagania miasta były zbyt wygórowane) byliśmy świadkami wzmożonego lobbingu na rzecz przystąpienia do zmiany planu pod zamiary Libry. Medialnym wydarzeniem na miarę naszych możliwości był marcowy przylot do Olsztyna prywatnym samolotem prezesa Libry - Dariusza Miałka. Od tego czasu sprawy toczą się już po myśli Inwestora. Miasto zakończyło opracowywanie zmian w MPZP, który wyłożono i czeka na zatwierdzenie. Teraz od budowy dzieli nas tylko wydanie "Pozwolenia na Budowę". 

Oficjalnym powodem dla którego miasto nagle zmienia plan jest to aby był on zgodny z przyjętym w ubiegłym roku "Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta Olsztyn". Jest ono główną wytyczną do opracowań Planów Miejscowych. Jednakże - jak czytelnicy zapewne się domyślają - nie jest to jedyny fragment miasta dla którego taka procedura jest konieczna, skąd zatem ten pośpiech? Nieoficjalnie mówi się o swego rodzaju umowie dżentelmeńskiej jaką zawarł Prezydent z przedstawicielami Libry tj., że w zamian za ustępstwa miasta Libra kupi teren przy stadionie Stomilu Olsztyn. Gdzie tu powód do zmiany planu? Jedyną sensowną odpowiedzią byłoby, że Libra kupi ten teren po znacznie zawyżonej wartości. Dzięki sprzedaży mienia miejskiego Prezydent będzie mógł więc ogłosić, że zdobył pieniądze na budowę stadionu a na to potrzeba ok. 45mln zł. Tymczasem wg ostrożnych opinii fachowców teren ten nie jest warty więcej niż 30mln zł. Oczywiście pogłoski o umowie są tylko domysłami, gdyż nie jest znany żaden realny dokument potwierdzający takie zamierzenia.


 
Koncepcja wyglądu "Galerii Warmińskiej, mat. Libra Project

 
Plusy budowy "Galerii Warmińskiej":
- Nowe centrum handlowe nie jest niezbędne dla rozwoju miasta. Trudno aby obiekt nastawiony na zysk ze sprzedaży generował większe podatki niż drobny, rozproszony po mieście handel. Jakie są więc plusy tej inwestycji? W mojej opinii najważniejszym pozytywem będzie tu złamanie monopolu CH Alfa, która razem z nowym budynkiem w miejscu starego DH Dukat (ten sam właściciel) jest dziś monopolistą w handlu markowymi produktami. Taka konkurencja wymusi zapewne zmiany w samej Alfie a w przyszłości może doprowadzić do przekształcenia jej w bardziej cywilizowany, miejski dom towarowy wzbogacony min. o funkcje hotelowe i kulturalne. Rentowność tych obiektów to - w zależności od popularności - ok. 5-8 lat. Naturalnym zjawiskiem jest więc, że co 10-15 lat przechodzą gruntowną modernizację.
- Kolejnym atutem za budową nowego centrum jest odciążenie śródmieścia od ruchu samochodowego jaki generuje CH Alfa. Jak wiadomo umiejscowienie tego obiektu nie należy do szczytowych osiągnięć naszej urbanistyki. Warto byłoby kiedyś policzyć zyski z podatków jakie przynosi CH Alfa w stosunku do kosztów jakie generuje ciągła przebudowa układu komunikacyjnego, który siłą rzeczy musi go obsłużyć.
- Koncepcja "Galerii Warmińskiej" została nakreślona przez jednego z najbardziej znanych współczesnych polskich architektów - prof. Stefana Kuryłowicza, który zginął w zeszłym roku pilotując awionetkę nad hiszpańską Asturią. Co prawda nie mamy pewności jak wiele z tej koncepcji będziemy mogli podziwiać po realizacji to mimo wszystko zapowiada się, że będzie to architektura ponadprzeciętna dla tego rodzaju obiektów. 
- Umiejscowienie obiektu przy zbiegu ulic Sikorskiego i Tuwima z pewnością ucieszy mieszkańców Jarot.

Minusy budowy "Galerii Warmińskiej"
- W każdym przedsięwzięciu tej skali znajdziemy plusy i minusy. Moją główną obawę budzi tu przede wszystkim obsługa komunikacyjna tego obszaru. Tak się składa, że zmieniany właśnie Plan Miejscowy dla tego terenu nie obejmuje ulicy Sikorskiego a zatem nie może rozpatrywać problemów komunikacyjnych jakie mogą nastąpić po budowie obiektu. W normalnych warunkach miasto powinno wymusić na inwestorze np. budowę estakady. Trudno dziś zorientować się dlaczego nie poruszono tej sprawy. Ponadto zmiana Planu zakłada powstanie obwodnicy miasta oraz trasy NDP. Na ile realne są plany tych przedsięwzięć mogliśmy przekonać się przez ostatnie 30 lat.
- Budowa tego obiektu z całą pewnością odbije się negatywnie na przedsiębiorstwach zlokalizowanych przy ul. Wilczyńskiego, co może skutecznie zahamować procesy miastotwórcze zachodzące w jej obszarze.



"Nowy Dworzec Olsztyn"

Sytuacja:
- Firma Retail Provider, fundusz typu private equity, pojawił się na naszym rynku dość niespodziewanie w październiku 2011r. kupując 85% akcji olsztyńskiego PKS. Zaskoczony tym faktem był Prezydent Piotr Grzymowicz, który na łamach Gazety Wyborczej wyrażał obawę, że grunty wykupiono tylko pod zabudowę wielorodzinną a firma zajmowała się dotąd tylko budową osiedli. Tak się jednak nie stało, gdyż jej zamiary okazały się zupełnie inne. Poza gwarancjami i ugodą z pracownikami PKS firma zobowiązała się do utrzymania funkcji dworcowych zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego, którego w tej chwili brak. Na początku 2012 roku Retail Provider przedstawił swoje zamierzenie inwestycyjne dotyczące obszaru Dworców PKP i PKS. Zakłada ono powstanie dużego centrum handlowego (ok.40 tys. m2 GLA*) wraz z budową zintegrowanego terminala (hub-u) przesiadkowego na który składać się będzie nowy dworzec PKP, PKS, przystanki tramwajów, autobusów oraz parking samochodów osobowych i rozbudowana część biurowa. Podobne przedsięwzięcia realizowane są w tej chwili w Poznaniu i Katowicach.
Ku mojemu zdziwieniu propozycja firmy została przyjęta dość chłodno. Być może było to spowodowane kłopotami przy negocjacjach dotyczących budowy stadionu w trybie PPP**. Jak pisał w lutym portal olsztyn24.pl:"Władze miasta nie padają jednak „na kolana” przed inwestorem i nie zamierzają bezkrytycznie spełniać jego prośby" - ta "prośba" to uchwalenie w jak najszybszym czasie fragmentu MPZP dla obszaru bezpośrednio otaczającego dworzec. Nie jest to łatwe. Nawet gdyby Rada Miasta zobowiązała urzędników do utworzenia projektu MPZP na najbliższych sesjach to proces taki może zająć od min. 6-ciu miesięcy do roku. Tymczasem stawką jest tu jak najbardziej logiczne powiązanie centrum z powstającą właśnie linią tramwajową. Retail Provider stawia więc miasto wobec dużego problemu logistyczno-prawnego i trudno powiedzieć czy obecna ekipa jest w stanie w ogóle podołać takiemu zamierzeniu. W obliczu tych faktów przestaje więc dziwić sceptycyzm Prezydenta, który ma dużo problemów z innymi przedsięwzięciami. Podczas ostatniej prezentacji projektu jaka odbyła się Ratuszu atmosfera była bardziej optymistyczna a pozytywna opinia Magdaleny Rafalskiej, architekt miejskiej daje sygnał, że inwestycja zyskała przychylność.

Koncepcja wyglądu centrum "Nowy Dworzec", mat. Retail Provider



Plusy budowy centrum "Nowy Dworzec Olsztyn":
- Retail Provider, zniecierpliwiona brakiem reakcji ze strony Ratusza zaprezentowała w lutym pakiet "Siódemka dla Olsztyna", który skracam poniżej:
1.CPP - Centralny Punkt Przesiadkowy integracja linii tramwajowej z nowymi przystankami autobusów. RP zdeklarowało możliwość budowy przejścia podziemnego tak, aby uzyskać synchronizację komunikacyjną w tym punkcie przesiadkowym.
2. Przedłużenie przejścia podziemnego pod torami kolejowymi w kierunku Zatorza. Istnieje również możliwość utworzenia parkingu typu P+R (Park and Ride), który odciążyłby komunikacyjnie rondo na Placu Bema.
3. Budowa placu miejskiego wraz z niezbędną optymalizacją układu drogowo-komunikacyjnego - W zamierzeniu ma powstać nie tylko budynek dworca i galerii handlowej, ale także ciekawa przestrzeń publiczna, miejsce spotkań i wydarzeń kulturalnych.
4. Nowy Dworzec PKP - nowy, dwupoziomowy budynek dworca kolejowego. Powierzchnia ok. 2,5 tys. m2.
5. Nowy Dworzec PKS - na parterze, o powierzchni około 4 tys. m2, w całości. Oprócz kas biletowych, informacji, poczekalni i toalet, w części dworcowej znajdą się drobne punkty restauracyjne oraz usługowo-handlowe.
6. Mieszkania komunalne dla mieszkańców Olsztyna - możliwość budowy uzgodnionej z Miastem liczby mieszkań komunalnych. Budynki komunalne mogłyby powstać na terenie wskazanym przez Władze Olsztyna i zostać przekazane na majątek Miasta.
7. Zielony Projekt Olsztyna - obiekt ma spełniać międzynarodowe standardom ekologicznym i technologicznym. jak np. minimalizacja emisji CO2, zużycia wody oraz prądu. Budynek uzyska stosowne certyfikaty potwierdzające jego przyjazny środowisku charakter.

W tym miejscu muszę przyznać, że styl działania Retail Provider znacznie odbiega tego jaki prezentowała Libra. Jest to firma młoda, która ze względu na krótki okres obcowania z olsztyńską rzeczywistością trochę naiwnie przenosi na nasz grunt doświadczenia z innych miast. Jednym z nich jest traktowanie organizacji społecznych jako jedną ze stron procesu inwestycyjnego. Firma zwróciła się do organizacji pozarządowych (Forum Rozwoju Olsztyna i Obywatelski Olsztyn) o opinię oraz ewentualne uwagi do projektu. W toku rozmów jakie stowarzyszenia odbyły z inwestorem doszło do porozumienia, którego wymiernym wynikiem są następujące deklaracje inwestora:
- Retail Provider zarejestruje spółkę celową powołaną do budowy i prowadzenia centrum w Olsztynie, dzięki czemu miasto zyska znacznie większe przychody z podatków (min. np. podatek dochodowy) 
- Projekt placu jaki ma powstać przed nowym budynkiem dworca będzie wyłoniony w drodze konkursu architektonicznego organizowanym we współpracy z niezależnymi organizacjami (jak np. SARP, FRO, OO) oraz przedstawicielami miasta i Inwestora
- Charakterystyczne elementy istniejącego dworca, jak np. neony, okładziny i mozaiki kamienne, posadzki mają być w miarę możliwości wtórnie i kreatywnie wykorzystane przy budowie nowego obiektu.
- Projektantami centrum są architekci Mariusz Ścisło i Andrzej Bąkowski, warszawscy architekci znani głównie z realizacji budynków mieszkalnych.


Minusy budowy centrum "Nowy Dworzec Olsztyn"
- głównym minusem budowy centrum jest konieczność rozbiórki istniejącego Dworca PKP/PKS, który jest przykładem bardzo ciekawej, modernistycznej architektury funkcjonalnej. Niestety obiekt, jak większość dworców w Polsce nie miał szczęścia do właściciela i dziś - ten niegdyś bardzo nowoczesny budynek - jest w opłakanym stanie. Po zniszczeniu Kina Kopernik oraz DH Dukat będzie to kolejna interesująca realizacja z okresu PRL-u idąca "pod nóż".
- zastrzeżenia budzi napięty harmonogram realizacji. Z jednej strony logiczne jest, że inwestorowi zależy na jak najszybszym uchwaleniu Planu, rodzi się jednak pytanie czy jest to w ogóle możliwe i czy miasto jest w stanie skoordynować i zoptymalizować połączenie centrum z powstającą linią tramwajową.
- tak jak w przypadku "Galerii Warmińskiej" tak i w tym powstaje pytanie czy Olsztyn potrzebuje tak dużych obiektów handlowych. Wolałbym aby inwestor rozważył możliwość zmniejszenia strefy handlowej na rzecz zwiększenia powierzchni biurowej, bardzo potrzebnej w tym rejonie miasta.


Podsumowując:

Nie da się ukryć, że w wyścigu ofert zdecydowanie wygrywa propozycja Retail Provider, chociaż w pewnych obszarach trudno porównywać oba przedsięwzięcia. Należy jednak pamiętać, że inwestycja "Galerii Warmińskiej" wpisała się już w świadomość mieszkańców miasta na tyle silnie, że istnieje duży nacisk aby przyśpieszyć jej realizacje. Miejmy nadzieję, że na tym współzawodnictwie wygra miasto. Wolałbym jednak aby działania naszych władzy były bardziej przejrzyste i racjonalne. Resztę oceny pozostawiam czytelnikom, proszę również o uwagi i ewentualne sprostowania.

Tomasz Birezowski

Forum Rozwoju Olsztyna


*GLA - (ang.Gross Leasable Area) - powierzchnia sprzedażna - pod wynajem, podstawowy miernik wielkości centrum handlowego.

**PPP - Partnerstwo Publiczno Prywatne

"

Komentarz bloga:
(Jacol)
Miło nam opublikować ten fachowo napisany artykuł, na tle którego "opinie" ekonomistów z UWM na temat centrów handlowych wyglądają jeszcze bardziej komicznie i porażają swą infantylnośćią (np. "galerie są potrzebne bo w mieście tej wielkości jedna to za mało" :) )
Co do oceny, nie zmieniamy zdania, że tego rodzaju centra handlowe to nie jest najlepsze wyjście dla miast takich jak Olsztyn. Można się jednak zgodzić z T. Birezowskim, że jeden z inwestorów próbuje w jakiś sposób komunikować swoje plany mieszkańcom i co więcej oprócz realizacji funkcji handlowej dokona znacznej modernizacji dworcowego węzła komunikacyjnego a drugi inwestor działa jakby bardziej w cieniu i koncentruje się wyłącznie na tym aby pozwolić mu pohandlować - niespecjalnie kwapiąc się do dania czegoś w zamian.

piątek, 15 czerwca 2012

Na poprawę nastrojów w mieście galeria handlowa

Olsztyński serial galeryjny opisywany przez nas tutaj trwa nadal. Otóż nastąpiło kilka wyraźnych zwrotów akcji  - ekpia ratuszowa dotychczas "blokująca" od jakiegoś czasu twierdzi, że kolejna galeria w Olsztynie jest niezbędna i powstanie ona w miejscu na które zęby ostrzy sobie inwestor Galerii Warmińskiej. I teraz powstaje pytanie, co się zmieniło, że ratusz zmienił zdanie? Dotychczasowy plan zagospodarowania przestrzennego dla planowanej lokaliacji w rejonie skrzyżowania ulic Sikorskiego i Tuwima nie przewidywał wielkopowierzchniowego handlu, co się wobec tego stałoo? Chyba tylko to, że nikt nie skusił się na budowę stadionu w zamian za możliwość postawienia obok niego galerii handlowej. W związku z tym aby pokryć powstałe zakłopotanie prezydent w pośpiechu realizuje plan B = "Dajmy ludowi jakieś nowe szklane paciorki, musi coś się dziać, przecież przyspieszamy".

I tu pierwsza zauważalna kontrowersja. W rozsądnie zarządzanych miastach istnieją plany czy koncepcje zagospodarowania przestrzennego, których nie zmienia się ad hoc w ramach twórczej bieżączki. Sytuacja, w której galerie są blokowane a potem nagle ze względu na jeden niewypał w błyskawicznym tempie wciskamy inną galerię tam gdzie miało jej nie być jest dziwna. Skąd taka duża swoboda urzędnicza w podejmowaniu decyzji o tym kto gdzie i jaki ma robić biznes? To typowa sytuacja korupcjogenna - za dużo władzy urzędnika, który decyduje kto może zarobić a kto nie. Czemu dać zarobić Warmińskiej a nie dać komuś innemu? Bo przecież są i inni chętni.
Z punktu widzenia planistyki miasta to tak jak z przesuwaniem jeziora w PRLowskiej komedii:

Miastem zarządza się długofalowo i w horyzoncie wieloletnim, a nie na zasadzie, że tu nam nie wyszło z galerią to wsadzimy ją gdzie indziej - czyli pomiędzy trzema ważnymi i korkującymi się trasami.
Druga kontrowersja to dylemat ekonomiczny: czy galerie to wielki sukces i  to na co czekają mieszkańcy Olsztyna?
Przypomnę co powiedział swego czasu P. Grzymowicz w wywiadzie dla GO: "Olsztyn jest miastem atrakcyjnym gospodarczo i inwestycyjnie. (...) Wynika z nich, że Olsztyn jako jedno z niewielu miast, w najbliższej przyszłości będzie notował dodatni przyrost naturalny, a to między innymi znaczy, że wzrośnie liczba konsumentów dóbr materialnych."
Przecież to żadna atrakcyjność. Jest wielu chętnych, którzy chcą nam sprzedać żywność i ubrania. Oni na tym zarobią. My nie.  My nie jesteśmy dla nich atrakcyjni, my jesteśmy dla nim RYNKIEM ZBYTU. Czy taki problem to zrozumieć? Ten model nie prowadzi do rozwoju miasta. To pójście na łatwiznę prowadzące donikąd.
Jeśli atrakcyjność gospodarczą Olsztyna prezydent mierzy liczbą żołądków do wykarmienia to znaczy, że nie rozumie otaczającego nas świata. Chodzi o to aby wytworzyć i sprzedać, o to się toczy gra. Kupić jest łatwo - trzeba tylko mieć pieniądze.
fot:olsztyn.com.pl
Trzecia kontrowersja to ekonomiści UWM zachwalający galerie.
Poczytny lokalny dziennik opublikował artykuł w którym dr Tomasz Wierzejski z UWM zachwala galerie i widzi potrzebę ich budowy w Olsztynie. link
"Żyję nadzieją, że w Olsztynie będzie więcej galerii handlowych — mówi ekonomista Tomasz Wierzejski. — Zniknie zmowa cenowa i pojawi się uzdrawiająca dla rynku konkurencja. Również badania stale potwierdzają, że na niemal 180 tysięcy mieszkańców jedno centrum handlowe to za mało."
To takie zdecydowanie anachroniczne poglądy. Po pierwsze konkurencja między galeriami jest wątpliwa - ten sam kapitał inwestycyjny, te same sieci sklepów, ceny i oferta ustalane odgórnie w stolicy. Po drugie z takimi gigantami nie są w stanie konkurować przedsiębiorcy lokalni co dla miasta będzie bolesne! Spójrzmy tylko jaka konsumpcja odbywa się w Alfie - w tym czasie handel na Starym Mieście podobno słabo sobie radzi (oczywiście Starówka Razem twierdzi, że to dlatego, że nie można wjeżdżać do ich lokali samochodami ) Tendencja jest taka, że w nowych galeriach wrzuca się obecnie taką ilość gastronomii, że planowana Warmińska nakarmi pewnie pół Olsztyna. Padnie też zapewne cała drobnica handlowa ulokowana na Wilczyńskiego, i wrócimy do modelu blokowiska doklejonego do kombinatu handlowego wzdłuż Sikorskiego (Warmińska, Praktiker, Media Markt, Real, a ponoć w kolejce czeka IKEA i paru innych)

Czwarta kontrowersja - obiektywizm i profesjonalizm.
Mirosław Gornowicz przewodniczący prezydenckiego klubu "Ponad Podziałami" w Radzie Miasta to szef ekonomisty Tomasza Wierzejskiego na UWM (jako kierownik katedry). I ma miejsce taka transparentna sytuacja - prezydent i jego ekipa podjęli decyzję, że pozwolą galerii Warmińskiej powstać, a jednocześnie dr Wierzejski podległy zawodowo na UWM prawej ręce Grzymowicza czyli Gornowiczowi startuje z eksperckimi i niezależnymi tezami w mediach, że galerie to długo oczekiwane dobro. To jest dopiero gra strategiczna olsztyńskiego matrixu.

Całą zabawę zepsuli mieszkańcy Olsztyna, którzy nie docenili dobroczynnego wpływu galerii na miasto! Pod entuzjastycznym artykułem w GO pojawiło się mnóstwo komentarzy, które nie tylko merytorycznie biły na głowę p. Wierzejskiego ale pokazały, że w Olsztynie ludzi myślących są całe tabuny. Niektóre z tych komentarzy są tak trafne, że wręcz odbierają chleb naszemu blogowi. Nie musimy więc już nic pisać, podamy przykład kilku wypowiedzi. Konkurencja była spora, wybraliśmy tylko kilka i zachęcamy do ich przeczytania. Mieszkańcy miasta wykładają panom ekonomistom z UWM jak wygląda dzisiejszy świat:
Cytujemy niektóre:
"W galeriach handlowych od 80 do 90% firm ma siedziby w Warszawie lub poza granicami naszego kraju. (...) Jaką więc korzyść poza niewielkimi ruchami cen w dół ma z takiej galerii Olsztyn czy szerzej Warmia i Mazury szanowny Panie ekonomisto (...)?"
"Szanowni panowie "ekonomiści". Może najpierw dajmy Olsztyniakom pracę np. w nowych zakładach produkcyjnych lub innych gałęziach gospodarki a dopiero potem budujmy nowe galerie handlowe... (...) Tyle że jak się jedzie do tych miast to są tam całe dzielnice przemysłowe gdzie widać ogromne fabryki, magazyny, siedziby znanych firm... A u nas pola,, lasy i miasto w środku tego... Jestem jak najbardziej za galeriami handlowymi, ale najpierw praca, potem galerie..."

HIT według bloga: "Będzie druga, trzecia...piąta galeria i co z tego. Otrzymasz 33 kino i co ci to da? Chciałbym żeby moje dzieci miały w Olsztynie najlepsze szkoły w Polsce, najlepszą opiekę zdrowotną w kraju, nieskażoną przyrodę, sport na najwyższym poziomie do trenowania...oczywiście lotnisko itd. A kolejne galerię? Może i się przydadzą ale na pewno nie są treścią mojego życia. Są ciekawsze sprawy w życiu..."



"Żal mi Tomasza ekonomisty( ... ). Troche z historii: już w średniowieczu jak Krzyżacy zakładali na naszym terenie miasta, to bardzo dbali o aby ściągnąć taką ilość kupców i rzemieślników, aby Ci mogli zarobić i jeszcze stać ich było na płacenie podatków. Ci kupcy wydawali pieniądze na miejscu przyczyniając się do rozwoju miasta. Wprowadzanie Galerii i co za tym idzie zapraszanie kupców z całego świata w zamian za podatek gruntowy i bankructwo miejscowych przedsiębiorców doprowadzi tylko do zubożenia naszego miasta i wypłynięcia naszych pieniędzy na zewnątrz. (...)"

"Olsztyn ach... szkoda mi tego miasta... takie tępe władze ... myślą że galerie handlowe przyniosą pracę.. dla kogo, dla studentów za 8-9 zł na umowę zlecenie? (...)"

"Pan ekonomista (...) nie wie chyba (albo nie chce wiedzieć), że centra handlowe w miastach niszczą małych i średnich przedsiębiorców, którzy akurat miastu płacą podatki i zatrudniają pracowników w odróżnieniu od galerii. Już Warszawa zreflektowała się, jaką głupotę zrobiła pozwalając na centra handlowe na terenie miasta. Ale Olsztyn, jako jądro głupoty, zawsze nie nadąża - vide: http://biznes.gazetaprawna.pl/komentarze/619872,kazmierczak_warszawa_miastem_widmem_i_nie_tylko_ona.html"

"Uroczyście przysięgam, że przestane krytykować olsztyńskie władze, jeśli powstanie w mieście nowy teren inwestycyjny dla firm, które chcą zbudować tu jakikolwiek zakład produkcyjny zatrudniający powyżej 500 osób. Złego słowa nie powiem na Prezydenta Miasta jeśli przedstawi spójny i realny projekt aktywnego zwalczania bezrobocia w mieście. Chwalić będę ze wszystkich sił, jeśli miasto stworzy skuteczny program zachęcania przedsiębiorców do inwestowania w poza handlowe miejsca pracy w Olsztynie. Peany wygłaszać będę, jeśli dzięki działaniom Urzędu Miasta co najmniej 10% absolwentów UWM zechce zostać w Olsztynie i z nim związać swoją karierę zawodową. (...) Prezydencie Grzymowicz, Rado Miejska, weźcie się wreszcie do roboty zamiast uśmiechać się do nas z Facebooka!!!

"Szanowni czytelnicy i redakcjo. Mam taką gorącą prośbę: czy zamiast pisać o pierdołach i cytować pseudo ekonomistów możecie się skupić na podawaniu budujących faktów? Chciałbym przeczytać że dzięki staraniom władz miasta ściągnięto do Olsztyna firmę, która zatrudniła chociaż z 30 osób przy prodkukcji. A może ktoś zna jakiś przykład przedsiębiorstwa, które zwiększyło zatrudnienie, płaci godziwe stawki (za umowe o pracę a nie jakieś śmieciowe umowy). Chciałbym aby pokazywano takie firmy - w jakiś sposób dzięki temu reklamowano je i ich wyroby. Powstaje Park Naukowo-Techniczny : na olbrzymim terenie za megakasę. Może już wiadomo jaka fima wysokich technologi otworzy tam swój oddział? Dla kokoś to się buduje. No chyba że tylko dla aptekarza, piekarza i betoniarza. (...)?"

"Przypomina mi się z jednej książki opis targowiska pełnego żydowskich handlarzy i chłopskich furmanek. Wszyscy histerycznie usiłowali coś sprzedać, ale nikt prawie nie kupował, bo bieda w okolicy aż piszczala."