Pokazywanie postów oznaczonych etykietą podwyżki cen. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą podwyżki cen. Pokaż wszystkie posty

wtorek, 10 lipca 2012

Olsztyn dodaje gazu

Przyszło upalne lato, jest ciepło, ale od ciepłowni nie uciekniemy.
Temat jest skomplikowany ale chyba niespecjalnie komuś zależy na jego transparentnym przedstawieniu. Za dużo jest niewiadomych, za duży pośpiech, proponowane pomysły są prezntowane hurraoptymistycznie. Co więcej pieniądze jakie wchodzą w grę są znacznie większe niż to razem wzięte wydatki na aquapark, park technologiczny, buspasy, tramwaje. Mowa jest przecież o przedsięwzięciu za 700 (!) mln zł.
Dziwne więc, że sprawa przechodzi w miarę niezauważenie, a jedynie nieliczne media niszowe próbują się tematem interesować. Przyczyniła się do tego nasza kochana i nastawiona na dialog władza - wyciągnęła sprawę ponownie przed wakacjami i urządziła spotkanie konsultacyjne w końcu czerwca, kiedy to każdy normalny człowiek myślami jest już na urlopie albo conajmniej na plaży miejskiej. Taki sprytny trick żywcem przejęty od władzy tej wyższej, urzędującej w Warszawie.

         fot: www.wnp.pl

Nasuwają się następujące pytania, na które należy odpowiedzieć i które powinny być mieszkańcom miasta szczegółowo wyjaśnione:
1. Kto zaniedbał sprawę zapewnienia ciepła dla miasta w trakcie prywatyzacji OZOS? Wychodzi na to, że sprzedano ciepłownie ogrzewającą pół miasta, bez zagwarantowania wieloletniego zaopatrzenia miasta w ciepło. Standardem jest,  że przy prywatyzacji różnych innych zakładów w Polsce, inwestor podejmował różne wieloletnie zobowiązania dotyczące wielu spraw, np. ciągłości zatrudnienia, etc. Przecież to, że miasto ogrzewał OZOS to wynik patologii czasów PRL, tak naprawdę Ministerstwo Przekształceń Własnościowych nas wykiwało. Sprzedało część infrastruktury miasta (teoretycznie w posiadaniu OZOS) ale budowanej z myślą o potrzebach Olsztyna.
Gdzie więc są lokalni politycy? Czy próbowano w związku z tym podjąć działania na szczeblu politycznym? Czy próbowano zorganizować kampanię nacisku społecznego na Michelin? Czemu niedawno Waldemar Pawlak pstrykał sobie fotki nad jakąś ładną maszyną w Michelin zamiast powiedzieć fabrykantom: "nie zostawiajcie Olsztyna na lodzie?" Tym bardziej, że akurat Pawlak lubi takie akcje dla zdobycia paru punktów w sondażach.

Ale po co? Łatwiej podjąć decyzję, że wydajemy 700 mln złotych, to drobnostka, w sytuacji gdy mamy domy na Brzezinach i ogrzewamy się własnymi piecami a rachunki za udane lub mniej biznesy MPEC zapłacą ci z blokowisk. Poza tym niektórzy z nas dostaną nowe zabawki. Z siermieżnej rzeczywistości MPEC przeniosą się do spółeczki celowej. Przaśne życie zamienią na etaty u potentata typu RWE czy Dalkia , nie będą już zwykłymi ciepłownikami ale prawdziwymi yuppies z wielkiej korporacji. Kto by nie chciał? Tym bardziej w Olsztynie, w którym korporacja międzynarodowa to zjawisko na skalę komety przelatującej nad indiańskim rezerwatem. Znając urzędnicze wybory perspektywa odpalenia wielkiej inwestycji z jakimś kosmicznym inwestorem i nadanie nowego biegu własnej karierze jest istotnym motorem tego działania.

Przy okazji. Za ile sprzedano w 1995 roku większościowy pakiet udziałów w OZOS? Wychodzi na to, że była to taka typowa prywatyzacja "po polsku". Michelin został właścicielem większościowym OZOS kupując za 280 mln zł od Skarbu Państwa 66,81 proc. akcji.

Po prawej przeliczamy koszt pieniądza w czasie >>>

Mimo wszystko wychodzi  dziwnie - sprzedano fabrykę z ciepłownią za mniej niż trzeba wydać na zbudowanie nowej ciepłowni. To się nadaję na temat dla dziennikarzy śledczych z mediów centralnych :-)



2. Czemu przez kilka ostatnie lat władze miasta i władze MPEC nie podjęły żadnych działań skoro Michelin sygnalizował od jakiegoś czasu, że zrezygnuje z dostarczania ciepła miastu? Kto jest za to odpowiedzialny? Obowiązkiem miasta jest zaopatrzenie mieszkańców w ciepło. Czemu więc Czesław Małkowski nic nie robił w tej sprawie przez wiele lat? Czemu nie robił nic B. Szwedowicz były prezes MPEC, obecnie prawa ręka P. Grzymowicza?

3. Cytat z ogłoszenia o konsultacjach:  "Wniesienie przez MPEC ciepłowni aportem do nowej spółki nie jest w żadnym wypadku tożsame z prywatyzacją przedsiębiorstwa. Należy to raczej traktować jako formę inwestycji dostępnych przez Gminę środków majątkowych w znacznie większym i bardziej w dochodowym przedsięwzięciu."
Szanowna władzo! Na czym polegac będzie ta znacznie większa dochodowość? W tym  kontekście brzmi to po prostu jak zarabianie pieniędzy na mieszkańcach, bo innej możliwości na uzyskanie tej zwiększonej dochodowości nie ma. Czyli słowo się rzekło, będzie znacznie drożej aby było znacznie bardziej dochodowo? Innej możliwości nie widzę.

4. Cytat z dokumentu "Założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe Miasta Olsztyn" - autor Energoekspert - strona 347

"Odrębnym problemem jest zagrożenie dla ciągłości dostaw gazu na obszarze Polski, ale skala zagadnienia w tym zakresie leży poza zasięgiem wpływu samorządów lokalnych.
Wreszcie należy wspomnieć o innym zagrożeniu rozwoju systemu gazowniczego, jakim jest zagrożenie ekonomiczne, przejawiające się w stale wzrastających cenach gazu, czyniących nieopłacalnym jego użytkowanie do określonych zastosowań, np. celów grzewczych, szczególnie u małych odbiorców, gdzie ogrzewanie węglowe jest stale relatywnie tańsze."

Jak nalezy to rozumieć? Skoro nie jesteśmy w stanie wpłynąć na bezpieczeństwo dostaw gazu czy na jego ceny to po prostu ignorujemy problem? Narażając się w ten sposób na ryzyka polityczne związane z monopolem gazu rosyjskiego na polskim rynku?

5. Jaka jest relacja kosztu ciepła produkowanego z gazu do ceny ciepła produkowanego z węgla?
Powszechnie wiadomo i są na to źródła, że z gazu jest drożej w związku z tym kolejne pytanie:

6. Jaki wzrost ceny ciepła przy realizacji kombinatu wynika z przygotowanych modeli finansowych?
Początkowo mówiono, że żaden. Teraz mówi się o tym, że będzie to 50%. Oponenci ratusza twierdzą, że 300%. Czyli można zaryzykować twierdzenie, że ostatecznie spotkają się po środku i cena ciepła wzrośnie o jakieś 100-150% ?

7. Jaka jest wielkośc rynku ciepła w Olsztynie? Jak odnieść to do kosztów związanych ze spłatą inwestycji?
Przy inwestycji finansowej na poziomie 700 milionów, roczny koszt zaangażowanego kapitału przekroczy zapewne  10%. Co oznacza, że spółka celowa musiałby  w ciągu roku ponosić koszty minimum 70 milionów złotych związane z samym finansowaniem. Do tego roczne koszty amortyzacji w wysokości conajmniej kilkudziesięciu milionów. A MPEC jak wynika z raportu rocznego (raport roczny 2008) generował przychód w wysokości 73 milionów. 
Jak wobec tego spółka celowa może uzyskać  zysk operacyjny na poziomie minimum 100 milionów rocznie, bo conajmniej tyle potrzeba na pokrycie kosztu finansowego i amortyzacji? Taka konstrukcja oznacza więc kolosalną podwyżkę ceny dostarczanego ciepła.

I to by było na tyle, oczywiście pytania pozostaną bez odpowiedzi, ciepłownia powstanie, a mieszkańcy będą płakać i płacić. Bo jakże inaczej gdy po lecie przyjdzie mroźna zima.


wtorek, 3 lipca 2012

Na gapę: Zmiana za grosz

Dziś dwa pytania z cyklu "na gapę":
1. Ile zyskuje komunikacja miejska w Olsztynie na podwyżce cen biletów?
2. Kto może sobie na takie zmiany pozwolić poza ZKM?


Cena najpopularniejszego biletu tj. jednorazowego normalnego wzrosła z 2,40 zł do 2,90 zł, czyli o pół złotego w wielkościach absolutnych lub jak kto woli o 20,83% w ujęciu procentowym. A o ile wzrosły przychody ze sprzedaży? Czyli co dała podwyżka cen, która miała służyć załataniu dziury budżetowej olsztyńskiej komunikacji?
Odpowiedź? Prawie nic. Prawie, bo przychody z tytuły sprzedaży biletów jednorazowych miejskich, które stanowią 43,18% w całej sprzedaży, w stosunku IV kwartał 2011 do IV kwartału 2010 wzrosły... o 2,68%
Co to oznacza? Ano tyle, że z każdych 50 groszy które dokładamy w cenie biletu, ZKM zyskało 1 grosz!

Chcąc wytłumaczyć tą nieefektywność a pozostać w branży transportowej, należałoby porównać to do sytuacji w której klient zamawiający taksówkę na kurs spod ratusza do Wysokiej Bramy czeka na taksówkę którą korporacja ściąga na pusto z... ulicy Złotej, a więc prawie z Bartąga, a za kurs klient nie płaci opłaty za trzaśnięcie drzwiami a jedynie kilometrówkę za 300 metrów.

W skali makro - bo to dane o dużej skali jeśli zsumujemy te bilety - to tak jakby do przewozu kota z Olsztynka do Olsztyna wzywano pojazd z budapesztańskiego zoo.
Retorycznie zapytam: dlaczego korporacje taksówkarskie takich zleceń nie realizują a pani Krysia z Olsztynka poprosi o przewóz kota sąsiada gdy ten akurat będzie jechał w tym kierunku? Liczy się racjonalność, efektywność, oszczędność. Tym jednak muszą wykazać się mieszkańcy, przedsiębiorcy,ale przecież nie administracja.

ZKM i władza będzie się tłumaczyć "skomplikowaną księgowością" i innymi głupimi argumentami. Z ciekawszych i na początku wydawałoby się racjonalnym wydaje się ten mówiący o tym, że pasażerowie jeżdżący na bilety jednorazowe przerzucili się na bilety miesięczne... ale przyjrzyjmy się sprawie:
Ceny biletów miesięcznych wzrosły o kilkanaście procent: 15% na jedną linię, 12% sieciówka. Oczywiście można nagłośnić sprawę obniżki cen biletów (o 2%) na dwie linie. Pytanie tylko kto z nich korzysta? Ich udział w sprzedaży jest nieznaczny, zatem przyjmuję tutaj wzrost cen biletów miesięcznych o kilkanaście procent. Efektywność podwyżki w tej grupie jest wysoka. Moim zdaniem wynika to głównie z faktu że osoby które przed podwyżką korzystały z biletów miesięcznych nie mają zbytniej alternatywy (nie mają samochodu, a pieszo czy rowerem jest za daleko) lub jak kto woli elastyczność cenowa popytu w tej grupie jest niska. Podwyżka o kilkanaście procent w tej grupie dała podobny wzrost przychodów.

Pośrednią grupą są jeszcze bilety okresowe. To nieznaczna grupa bo przychody ze sprzedaży tego rodzaju biletów stanowią zaledwie 1% całości przychodów ze sprzedaży. Efektywność tej podwyżki też jest niska: warto zauważyć że 8,5-procentowy wzrost przychodów został wygenerowany podwyżkami od 11,1% (jednodniowe) do 33,3% (trzydniowe). Przy tak ogromnej dysproporcji należy przypuszczać że w znacznej części wzrost przychodów w tej grupie wynikał z ucieczki od biletów jednorazowych. Tyle że to szczegóły, bo właśnie 1% przychodu ZKM.

Jeśli chcemy poznać całkowitą efektywność podwyżki bazujmy na całkowitych przychodach ze sprzedaży. Te po podwyżce wzrosły o 7,65%, a o ile wzrosła cena Waszego biletu?

Posesyjne zadanie dla studentów radnego Gornowicza, który to tak przekonywał innych radnych, że ta podwyżka ma sens:

Wynik daje odpowiedź na pytanie ile ZKM zyskuje na tym, że płacę więcej.

czwartek, 23 lutego 2012

Zmiana Strefy w Radiu Erewań

Dość szeroką dyskusję wywołała zapowiedź projekt uchwały którą ma już wkrótce podjąć Rada Miasta, a dotyczyć ma zmian w strefie płatnego parkowania. Celowo piszę "projekt uchwały" a nie "jego zapowiedź", bowiem tu pierwszy problem się pojawia. Historia ma dłuższy początek niż się może wydawać...
Gdy w ubiegłym roku podczas upalnej ostatniej przed wakacjami sesji rady miasta radni uchwalili podwyżki cen biletów komunikacji miejskiej, wśród burzy argumentów przeciw, padł i ten: "dlaczego faworyzuje się transport indywidualny nad zorganizowany transport zbiorowy". Wiadomo było bowiem że podwyżki cen biletów spowodują że znaczna część klientów przesiądzie się do samochodów. Przykłady miast które już dawno przerabiały ten problem wskazują na potrzebę równoważenia transportu. Przewodniczący Komisji Gospodarki Komunalnej Robert Szewczyk mówił o tym, że "problem opłat za parkowanie jest nieco bardziej złożony i nie można go wprowadzać w pośpiechu". Dlatego odłożono go na później. Wydawać by się mogło zatem że temat będzie lepiej przygotowany. Najbardziej naiwni uwierzyli że będzie też "skonsultowany".

Jeśli już o konsultacjach to one nawet się odbyły, ale nie dotyczyły parkowania w strefie tylko lokalizacji parkingów. Nie tak dawno rozpoczęły się z kolei konsultacje ws. zagospodarowania Śródmieścia i już chyba tylko Pan Bóg wie co będzie priorytetem: czy ustalone przez zewnętrzną firmę parkingi nad którymi konsultowano czy plan zagospodarowania śródmieścia, który na marginesie: należałoby z poszanowania granic Śródmieścia (inny akt prawny), nazwać w inny sposób np. Centrum Olsztyna, bowiem dotyczy nie tylko Śródmieścia ale też kilku innych osiedli czy też po "konsultacjach" parkingi np. są nie do ruszenia?

Ale do sedna... Pojawiły się informacje w mediach i "Gazecie Olsztyńskiej" (tak, tak "i", bo czy ten stek reklamowy da się to nazwać "mediami"?) o tym że:
1. strefa będzie większa
2. będzie droższa
3. będzie podzielona na podstrefy
4. zapłacą za nią także mieszkańcy
Czy artykuły prasowe można traktować jako podstawę informacji mieszkańców o zmianach? A może po raz kolejny chodziło o to żeby pewne fakty ukryć... Pogubił się już sam rzecznik prasowy MZDiM mówiąc iż "parkowanie dla mieszkańców będzie bezpłatne". Chyba że też chodziło o to żeby powiedzieć półprawdy: parkowanie będzie bezpłatne, ale płatne będzie wydanie karty umożliwiające to bezpłatne parkowanie (?). Jeśli tak to niezły Erewań w tym MZDiM:

Słuchacze Radia Erewań pytają: Czy będzie wojna? Radio Erewań odpowiada: Wojny nie będzie. Będzie taka walka o pokój, że kamień na kamieniu nie zostanie.

Projekt uchwały rady miasta pojawił się na stronie Biuletynu Informacji Publicznej dopiero w poniedziałek 20. lutego, zaś uzasadnienie do niego dopiero w środę, a więc dokładnie tydzień przed sesją rady miasta. Rady osiedli informacji o projekcie ani nie dostały, ani nie zostały poproszone o opinie, mimo iż to w końcu sama rada miasta w uchwale o radach osiedli zobowiązała się pytać je o opinie w tym i podobnych tematach.

Chyba że z tymi opiniami jest też jak w Erewaniu:
P: Jaka jest definicja "wymiany opinii"?
O: Kiedy idziesz do szefa ze swoja opinia, a wychodzisz z jego.

Moim skromnym, prezydent po raz kolejny poległ na polityce informacyjnej, chyba zainspirowany filami z "prawiekonsultacji" i osobą burmistrza Bogoty, który wprowadzał zmiany z dnia na dzień jakie mu się tylko przyśniły. To trochę takie pokazywanie tyłka mieszkańcom - jak na filmie, z tym że przystosowane do naszych realiów.
Szkoda bo wbrew pozorom, coraz większa część społeczeństwa potrzeby zmian w centrum zaczyna rozumieć, a szersza dyskusja na ten temat mogłaby tylko wzbogacić rozwiązanie. Zmiany i ograniczanie ruchu samochodów osobowych w centrum są konieczne. Szkoda że ten temat przyćmiony został przez sposób wprowadzania zmian. O samych propozycjach zmian jeszcze napiszemy...

poniedziałek, 9 stycznia 2012

Na gapę: Krzywa Laffera

Jak na Olsztyn Okiem Ekonomisty przystało dziś trochę o teorii ekonomii i... olsztyńskiej praktyce. W ostatnim tygodniu najbardziej naraziła się nam pani rzeczniczka ZKM, która przyznała że ZKM nie zna skutków podwyżek, bo niestety księgowość w komunikacji miejskiej jest skomplikowana, bo składa się z subwencji Urzędu Miasta oraz wpływów z biletów.

Przyznamy, że tłumaczenie jest żenujące, a sam argument szokujący! Co ma powiedzieć księgowość banku? Przedsiębiorstwo eksportowe? Co w ZKM jest skomplikowanego? Dotacja? A może to że księgowa zajmuje się prezesowaniem?

ZKM nie odpowiedziało na nasze pytania, bo się ich wstydzi. Nie jest tajemnicą że Zarząd Komunikacji Miejskiej w tworzeniu projektu uchwały miał swój ogromny udział, bo przecież prezydent sam z siebie podwyżki wprowadzić nie chciał(?) tylko pokazał pustą kieszeń miejskiego budżetu (bo z pewnością nie obie: patrz nagrobki dla żyjących przy ulicy 1-go Maja).

Założenia do uchwały zaproponowanej przez prezydenta mówiły o przewidywanym wzroście przychodów o 5,5%. Jako że podwyżki były średnio dużo wyższe niż 5,5% oznacza to tylko tyle że piszący te założenia przyznał że komunikacja jest mniej więcej na dość płaskim odcinku krzywej Laffera - przedstawmy to dość obrazowo.
To odcinek pomarańczowy krzywej. To odcinek w którym następuje sięganie do kieszeni klienta który nie może skorzystać z oferty konkurencji. Zmiana następuje nawet tym kosztem, że znaczna część klientów uciekanie (ci co mają alternatywę w postaci samochodu najpierw, później będą uciekać na rowerach i pieszo, na koniec nawet ci ze zniżkami).

Prawdopodobnie okaże się bowiem że ZKM był już od wierzchołka na prawo, czyli wzrost ceny prowadzi do zmniejszenia przychodów ogółem, a właściwie: całkowitych przychodów ze sprzedaży, bo właśnie nie możemy uwzględniać tu innych źródeł finansowania jak dotacji czy też przychodów z tytułu działalności pobocznej np. sprzedaży reklam na autobusach czy też mandatów (z tym ostatnim mogę się mylić, bo być może to też sprzedawana usługa(?)). Do wyliczenia skutków podwyżek nie trzeba mieszać do tego dotacji! Wystarczy przedstawić wyniki ze sprzedaży. Pani z warzywniaka z którą rozmawiałem, a która zawsze dobitnie potrafi opisać sytuację, retorycznie zapytała tylko: To nie wiedzo ile im poszło biletów? (zapis foniczny:) )

Pani Rzecznik! Mamy prawo wiedzieć. Nie tylko gdy dane są korzystne dla ZKM.

czwartek, 10 listopada 2011

Na gapę: bilet na krótko

O podwyżce cen biletów i jej totalnym braku uzasadnienia pisaliśmy już w lipcu. Z racji tego że czerwcowa decyzja rady miasta jest wyjątkowo absurdalna (niektórzy powiedzą że to jednak olsztyński standard) rozpoczynamy cykl na gapę. Tytuł cyklu nie pochodzi od jazdy bez biletu, ani autor nie namawia do przekazywania biletu;), ale wynika z tego że niektóre sprawy związane z komunikacją zbiorową są zupełnie niezauważone, czyli "przegapione". Zacznijmy od przejazdów "o jeden/dwa przystanki".

Od razu tłumaczę: nie jest to najpopularniejszy bilet, bo dużo ważniejsze są bilety okresowe, ale w mieście "turystycznym" oferta taka powinna być w miarę dostępna cenowo, bo turyści właśnie z takich biletów korzystają. To także bilet dla studenta (Olsztyn - miasto uniwersyteckie z malejącą liczbą studentów), który raz w tygodniu w niedziele wieczorem wraca z dworca do akademika czy na stancję, a później w ciagu tygodnia porusza się pieszo.
Ile kosztuje przejazd krótki w innych miastach? Okazuje się że "im większa prowincja tym drożej"... Może więc zatem ambicjonalnie decydenci podejdą do tematu? W końcu... Olsztyn się rozwija, tak?
Z obserwowanych: najtaniej jest w Łodzi, bo do 10 minut płaci się... 1,70 zł(!), a taka cena jednorazowo korzystających z komunikacji w Olsztynie w większości by ucieszyła. Tanio przejedziemy się także w drugim co do wielkości mieście województwa warmińsko-mazurskiego tj. w Elblągu, bo do dwóch przystanków zapłacimy 2 złote, a powyżej dwóch: 2,20 zł więc też niedrogo. Stolica Świętokrzyska to z kolei najtańsza stolica wojewódzka z ceną 2,00 zł niezależnie jak długi jest to przejazd.
Duże aglomeracje z kolei już zauważyły że trzeba mieć ofertę na krótkie odcinki i że na takim kliencie też trzeba zarabiać: Kraków - 2,00 zł, Poznań - 2,00 zł do 10 przystanków. Często porównywany do Olsztyna Rzeszów? 2,30 zł. Białystok? 2,40 zł.
Wielu Olsztynian jeździ do Warszawy i tam płaci do 20 minut 2,60 zł, ale należy zaznaczyć że w stolicy... jak wysiądzie z autokaru (rzadziej z pociągu niestety) to w kierunku N/S przejedzie na ten bilet kilkanaście kilometrów - metrem. W kierunku E/W może szybko przemieścić się tramwajem.
W Olsztynie jest najdrożej, ale ZKM zupełnie nie chce się schylić po pieniądze które leżą na ulicy. Woli przykładem Ostrołęki i Koszalina, ustalić cenę biletu na poziomie luksusowym, a nawet bardziej luksusowym tj. o 30 groszy wyżej. Można by tu przy okazji tych byłych miast wojewódzkich przytoczyć ujemną korelację ogólnopolską: cena biletu a liczba mieszkańców i długość tras... ale to już temat na kolejne odcinki z cyklu "na gapę".

piątek, 29 lipca 2011

Matura z komunikacji


Już jutro wchodzą w życie nowe ceny biletów komunikacji miejskiej. Ceny za przejazdy różnokolorowymi (bo już nie czerwonakami) autobusami wzrosły za sprawą decyzji rady miasta z końca czerwca br. Czy decyzja o podwyżce była uzasadniona? Czy radni zdaliby egzamin dojrzałości w formie nowych praktycznych zadań maturalnych?

Rada Miasta Olsztyna podjęła uchwałę za przyjęciem podwyżek cen biletów na przejazdy autobusami (póki co) komunikacji miejskiej MPK. Celowo podkreślam związek komunikacji miejskiej z Miejskim Przedsiębiorstwem Komunikacyjnym, bowiem na dziś można pomiędzy nimi postawić praktycznie znak równości. Pojedyncza linia Jaroty – Dworzec Główny nie wiele tu zmieni jeśli chodzi o siłę monopolisty. MPK jest w Olsztynie monopolistą i właśnie to ma największy związek z tymi podwyżkami, a nie – jak pisze lub tylko się podpisuje prezydent miasta w uzasadnieniu do uchwały – podwyżka cen paliwa.

Uzasadnienie wskazuje na podwyżkę cen paliwa, która od poprzedniej zmiany w 2008 r. a dokładnie od sierpnia 2008 wyniosła 36%. Pan prezydent miasta sierpień nazywa „początkiem roku” (wypowiedź na sesji rady miasta). Czepiam się szczegółów? Akurat w tym przypadku ma to spore znaczenie bo jeśli przyjmiemy że początek roku to jednak np. pierwszy kwartał roku to cena jednego litra ropy dla przeciętnego paliwożercy wynosiła wtedy np. 3,95 zł a już w lipcu 4,70 zł by w momencie podejmowania decyzji przez ówczesną radę miasta wynieść 4,44 zł za litr. Po tej podwyżce cena ropy – i tu posłużę się językiem potocznym który bardziej odzwierciedla charakter spadku – poleciała na łeb na szyję. Już z końcem roku 2008 wyniosła 3,36 zł za litr! Do poziomu 4,44 zł a więc tego który był w momencie podejmowania decyzji przez radę, wróciła dopiero z początkiem 2011 roku, a więc w tym czasie MPK realizowało zysk z niskiej ceny paliwa. Realizowało? Wróć. Powinno realizować. Ceny zakupu i umowa z dostawcą są tajemnicą Poliszynela.
MPK nie jest przeciętnym klientem przy zakupie ropy. Oczywistym jest że ktoś kto kupuje hurtowo – płaci za każdy litr mniej. Chcąc być precyzyjnymi, dodajmy: * nie dotyczy MPK w Olsztynie. Radny Kacprzycki (SLD) pytał, ale odpowiedzi na to nie uzyskał. Mieliśmy za to porcję wywodów na temat ile to razy radny jako klient MPK mógłby się przesiąść żeby mu podróż komunikacją miejską wyszła taniej, a na bilecie miesięcznym zaoszczędził jeszcze więcej. Autorem tej bałamutnej tezy, powołując się przy tym na znajomość matematyki (ale chyba nie logiki!?), jest radny Zdunek (Ponad Podziałami). Idąc dalej typ tropem, gdyby wspomniany radny PO decydował sam o losach MPK mielibyśmy pewnie trasy długości maksymalnie jednego kilometra, tak by każdy musiał się wiele razy przesiadać, bo wtedy najwięcej zaoszczędzi. Panie Radny! Samo wsiadanie i wysiadanie nie powoduje że się gdzieś dojedzie! Zakup biletu i jego skasowanie oznacza zawarcie umowy na przejazd. Dodatkowe przesiadki nic tu nie zmienią. Kowalski dalej będzie dojeżdżał do pracy tam gdzie dojeżdżał.
Uzasadnienie uchwały to w ogóle jakieś spojrzenie wyrywkowe, bo dlaczego wymienia się bilety 1-, 3-, 5- i 10-ciodniowe, a 15-stodniowe już nie? Czy dlatego że ich cena wzrosła o 45%? Mało osób z nich korzysta, pewnie tak, ale tego z uzasadnienia nie wiemy. A ile osób korzysta z biletu na dwie linie, którego cena będzie niższa(!)? W wielu miasta w ogóle nie ma takiej pozycji w cenniku. Standardem jest bilet sieciowy na wszystkie linie, bo czy ktoś ma możliwość dojechania jedną linią w 30 minut czy trzema 3 x 10 minut nie powinno mieć wpływu na cenę skoro to taka sama odległość. Klient nie powinien płacić za niedostosowane linii do potrzeb mieszkańców. Powinien za to płacić za korzystanie mierzone przejechanym odcinkiem.
Ciągle nie ma oferty dla osób które chcą od czasu do czasu podjechać np. trzy przystanki. 2,90 zł to już cena za wysoka w wielu przypadkach. W wielu miastach dostępna jest oferta tańszych biletów na krótki czas przejazdu. Znów, dotyczy ona czasu, a nie czy i ile razy ktoś wsiada i wysiada.
W Olsztynie decydenci wolą tworzyć takie twory jak bilet rodzinny dla rodziny pięcioosobowej. Ile rodzin z tego skorzysta? Z tych które znam, wszystkie mają lepsze pomysły na transport niż oferta MPK. Skorzysta garstka, ale radny lepiej śpi bo pomyślał o najbardziej potrzebujących. Hmm… Proponowałbym jeszcze wydzielić komórkę w Urzędzie Miasta ds. nadawania uprawnień na tańsze przejazdy komunikacją miejską! Najlepiej w nowym budynku na rogu Wyzwolenia/Skłodowskiej w ramach odchudzania administracji.

Radni w ogóle mają bardzo dużo POmysłów jak dogodzić mieszkańcom Olsztyna. Radny Dąbkowski (PO) na przykład zaoferował radnemu Smolińskiemu (PiS) darmowe przejazdy jego dostawczymi samochodami rozwożącymi chleb (Uwaga! Publiczna obietnica). Na miejscu radnego z PiS nie bagatelizowałbym tej oferty bowiem piekarnie pana Dąbkowskiego znajdują się w dość atrakcyjnych miejscach.
Do głosu doszedł także radny Gornowicz. Z uwagi na znajomość mikroekonomii, profesor powinien dobrze wyjaśnić swoim kolegom z rady skąd się ta podwyżka bierze. Niestety pan dziekan zarzucił radnych informacją o inflacji, przy czym nie konkretnymi danymi, a jedynie faktem iż ta występowała, a po wzmocnieniu wskaźników procentem składanym(!) ma to mieć ogromny wpływ na koszty w MPK. Otóż panie profesorze! Procent składany ma duże znaczenie ale w przypadku analizy wieloletniej, a taką nie jest okres dwóch lat tj. od poprzedniej podwyżki. W tym przypadku możemy nawet dodać oprocentowanie i wynik prawie nie będzie się różnił (6,19% - 6,10% = 0,09% na podstawie danych o inflacji w 2009 i 2010, które wynosiły odpowiednio: 3,5% i 2,6%). Jednak radni koalicji rządzącej miastem na te słowa wyjaśnienia profesora kiwali głowami jak pieski-maskotki samochodowe po ostrym hamowaniu. No cóż, radni z kalkulatorem pracują tylko raz na cztery lata przeliczając głosy w wyborach na mandaty w radzie. Szczególnym przypadkiem jest radny który przed wyborami obiecywał obniżkę cen biletów, a później zagłosował za podwyżką. Celowo nie podam tutaj nazwiska, choć je znam, bo jak się przed chwilą dowiedziałem takich kandydatów (a później radnych) było co najmniej kilku więc dlaczego miałby być poszkodowany. Z fizycznego punktu widzenia na obietnicę i realia: kierunek jest ten sam… ale zwrot już jakby przeciwny.

Obalmy jeszcze parę mitów, którymi posługują się popierający podwyżkę radni: autobusy zwolniły z 19 km/h do 14 km/h, bo prowadzi się liczne inwestycje. Po pierwsze inwestycje budowlane wyłączają tylko część dróg i kilka linii, a równocześnie oddaje się nowe… zatem w innych miejscach powinno być lepiej wg teorii zwolenników betonu i asfaltu (no chyba że remonty i budowy nie służą poprawie komunikacji?). Nawet jeśli to prawda że średnia prędkość zmalała, oznacza to tyle że autobusy chcąc pokonać ten sam odcinek co wcześniej potrzebują o 30% czasu więcej i – przyjmijmy zatem – 30% paliwa więcej. Na marginesie czy rozkłady jazdy autobusów które przejeżdżają przez przejazd łączący ulice 1-go Maja i Wojska Polskiego zostały zmienione na czas remontu i znanych okresów kiedy szlabany są opuszczone? Nie.
Zatem mamy: 3,70 zł/litr x 36% x 32% x 1,3 = 15%. To dawałoby zmianę z 2,40 zł do 2,76 zł, a nie 2,90 zł.

Pewnie ze względu na inne zajęcia radny Szewczyk (PO) zapytany czy cena biletów spadnie gdy cena paliwa się obniży stwierdził w TVO, że nie pamięta sytuacji w której cena paliwa spadłaby na tyle by mieć pozytywny wpływ na koszty MPK. Przyznam że także nie pamiętam takiej sytuacji, ale chyba z innych powodów: przedsiębiorstwo-monopolista nie ma presji oszczędności. Poniżej na zielono zaznaczyłem ten okres i wielkość możliwych oszczędności, w okresie od decyzji radnych z 2008 r.
Na koniec tylko zwrócę jeszcze uwagę na jeden fakt: uzasadnienie do uchwały rady miasta wskazuje na potencjalny wzrost przychodów z tytułu podwyżki tylko o 5,5%. Gratuluję dobrego samopoczucia i realizmu. Podwyżki o kilka- naście i -dziesiąt procent spowodują wzrost przychodów o 5,5%. Co to oznacza? Oczywiście odpływ klientów MPK i to znaczny.
Przy okazji gdy 2008 roku podwyższono ceny biletów o kilkanaście procent to przychód ze sprzedaży w kolejnym roku wzrósł o ok. 1%!

PS. To że w sprawie komunikacji miejskiej odpowiednie (a właściwie: nieodpowiednie) osoby decydujące o niej nie potrafią liczyć możemy zauważyć po tym, jak zmiana miała być wprowadzona o jeden dzień za wcześnie, bo ktoś nie potrafi liczyć… do czternastu. Pytanie postawione na początku pozostawiam retorycznym.